ประดิษฐา ศิริพันธ์
2544-05-04  

           การใช้ Dublin Core Metadata เพื่อจัดสารสนเทศในอินเทอร์เน็ต เริ่มจากการใช้กฎเกณฑ์พื้นฐาน 15 รายการ (DCMES - Dublin Core Metadata Element set) ปัจจุบัน ศสท.ได้สร้างแบบบันทึกข้อมูลสำเร็จรูป สำหรับผู้ที่สนใจทดลองบันทึกข้อมูล รายการสารสนเทศจากอินเทอร์เน็ตที่รวบรวมไว้ และต้องการจัดให้สืบค้นได้ง่ายๆ เช่นเดียวกับการสืบค้นหนังสือจากห้องสมุด
         วิธีการมีดังนี้ เริ่มจากแบบบันทึกข้อมูลของ ศสท. มีคำจำกัดความที่อธิบายว่า ต้องใส่ข้อมูลอะไรในแต่ละรายการ เช่น Title ชื่อเรื่อง คำจำกัดความ "ชื่อของทรัพยากรสารสนเทศ ที่เจ้าของผลงาน/งาน หรือสำนักพิมพ์เป็นผู้กำหนด"
         นอกจากคำจำกัดความสั้นๆ อย่างนี้ DCMI-Dublin Core Metadata Initiative ยังจัดทำคำอธิบายเพิ่มเติม เพื่อให้เข้าใจและใช้งานได้สะดวก เรียกว่า Qualifiers เช่น ในการบันทึกข้อมูล Author or Creator ผู้แต่ง หรือ เจ้าของผลงาน/งาน ผู้บันทึกข้อมูลจำเป็นต้องทราบว่า ควรใช้เกณฑ์ใด ตัวอย่างเช่น AACR 2 สำหรับบรรณารักษ์ หรือ แบบ ISO สำหรับงานประเภทอื่น ที่มิได้ใช้ระบบเดียวกันกับห้องสมุด หรือรายการ Subject or Keywords หัวเรื่อง หรือ คำสำคัญ สามารถอ่านเพิ่มเติมให้ทราบว่า ต้อง/ควร ใช้หัวเรื่องระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน หรือ หัวเรื่องของห้องสมุดแพทย์ หรือ Agrovoc สำหรับสารสนเทศเกษตร เป็นต้น
         Qualifiers เหล่านี้สามารถจัดทำเป็นเมนู และกำกับไว้ที่แต่ละรายการ ในแบบบันทึกข้อมูล เพื่อให้สะดวกเวลาบันทึกข้อมูล Qualifiers มีข้อดีคือ ช่วยให้ผู้บันทึกข้อมูลเข้าใจรายละเอียดมากขึ้นว่า ควรจะ
บันทึกข้อมูลอะไร และควรใช้ เกณฑ์ หรือมาตรฐานใด ทั้งนี้เพื่อให้ผู้บันทึกข้อมูลที่ทำงานร่วมกันสามารถผลิตรายการข้อมูล ที่เป็นมาตรฐาน ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการสืบค้นยิ่งขึ้น

รายละเอียด DC Qualifiers ภาษาอังกฤษ