|
ระบบห้องสมุดแบบบูรณาการที่เป็นโอเพนซอร์สมีอยู่หลายโปรแกรม บ้างก็มีฟังก์ชั่นการทำงานครบถ้วนเหมือนกับระบบห้องสมุดแบบบูรณาการเชิงพาณิชย์ทั่วไป บ้างก็มีฟังก์ชั่นการทำงานที่เหมาะสมกับห้องสมุดขนาดกลาง หรือห้องสมุดขนาดเล็ก การเลือกใช้โปรแกรมดังกล่าว ต้องพิจารณาในเรื่องฟังก์ชั่นการทำงาน ความเหมาะสมกับการใช้งานในสภาพของห้องสมุด บุคลากรที่มีความพร้อมในการร่วมพัฒนา งบประมาณที่พอเหมาะ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ศวท.) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) พยายามศึกษาโปรแกรมห้องสมุดแบบบูรณาการที่เป็นโอเพนซอร์ส เพื่อนำเสนอทางเลือกในการใช้โปรแกรม
โอเพนซอร์สซอฟต์แวร์ที่มีศักยภาพในการรองรับการทำงานของห้องสมุดแบบบูรณาการ เช่น Koha, MicroLCS, Emild, Evergreen, FireFly, GNUteca, Avanti, OpenBiblio, PhpMyLibrary, PMP, PYTHEAS, WEBLIS โดย ศวท. ได้พัฒนาโปรแกรม Koha และใช้โปรแกรมดังกล่าวในการบริหารจัดการงานห้องสมุดของ ศวท. และยังได้มีการศึกษาอีก 2 โปรแกรม คือ OpenBiblio และ PhpMylibrary โปรแกรมทั้ง 3 โปรแกรมที่ ศวท. ได้นำมาใช้และศึกษา เผยแพร่สู่สาธารณชนนั้น สามารถประมวลผลการใช้ การศึกษา กอปรกับการวิจัยของ Vimal Kumar ได้ศึกษาเปรียบเทียบโปรแกรม Koha, PhPMyLibrary และ OpenBiblio ซึ่งได้รวบรวมหน้าที่การทำงานของทั้ง 3 โปรแกรมจากฟังก์ชั่นการทำงานในโมดูลการจัดหา (Acquisition) การลงรายการทางบรรณานุกรม (Cataloging) การสืบค้นออนไลน์ (OPAC) การยืม-คืน (Circulation) การควบคุมวารสาร (Serial Control) การจัดการ (Management) และ การรักษาระบบ (System Maintenance) และให้คะแนนความสามารถในการทำงานของแต่ละโปรแกรม สรุปได้ดังตารางที่ 1
| โมดูลการทำงาน | Koha | PhpMyLibrary | OpenBiblio | | Acquisition | 32 | 0 | 0 | | Cataloging | 26 | 15 | 16 | | OPAC | 34 | 31 | 13 | | Circulation | 38 | 26 | 29 | | Serial control | 25 | 0 | 0 | | Information management | 1 | 0 | 0 | | System maintenance | 17 | 10 | 11 | | Total | 173 (78.63%) | 82 (37.27%) | 69 (31.36%) | ตารางที่ 1 การเปรียบเทียบการทำงานของทั้ง 3 โปรแกรม
จากตารางเปรียบเทียบฟังก์ชั่นการทำงานของทั้ง Koha, PhpMyLibrary และ OpenBiblio จะเห็นได้ว่า Koha มีคะแนนความสามารถการทำงานมากที่สุด ถึงร้อยละ 78.63 ทั้งนี้ Koha มีฟังก์ชั่นการทำงานครบทุกหน้าที่หลักของการทำงานแบบบูรณาการของห้องสมุด Koha จึงเป็นโปรแกรมที่มีความพร้อมมากกว่า และเนื่องจากโปรแกรม PhpMyLibrary และ OpenBiblio ไม่มีโมดูลการจัดหา และการจัดการวารสาร โปรแกรมทั้ง 2 โปรแกรมน่าจะมีความเหมาะสมห้องสมุดขนาดเล็ก ที่ไม่จำเป็นต้องมีฟังก์ชั่นการทำงานมากนัก จะเห็นได้ว่า โอเพนซอร์สซอฟต์แวร์ที่นำเสนอเป็นตัวอย่างเพียง 3 โปรแกรมข้างต้น ก็สามารถทำงานแบบบูรณาการได้เหมือนกับโปรแกรมเชิงพาณิชย์โดยทั่วไป และยังมีค่าใช้จ่ายน้อยกว่าอีกด้วย อีกทั้ง บรรณารักษ์ก็สามารถที่จะให้แนวทางร่วมพัฒนาที่เหมาะสมกับสภาพการทำงานของห้องสมุดได้เอง ห้องสมุดที่ำกำลังมองหาระบบห้องสมุดแบบบูรณาการ อาจใช้เกณฑ์หรือแนวทางข้างต้นมาเป็นองค์ประกอบในการพิจารณาเพื่อการตัดสินใจที่ดี รายการอ้างอิง Kumar, Vimal. Free/Open Source/Integrated Library Management Systems : Comparative Analysis of Koha, PhpMylibrary and OpenBiblio. [Online]. Available: http://www.asb.edu.in/vimal/docs/FOSS-ILMS.pps. 2008-12-14. แนะนำเว็บไซต์ Free Software Foundation Software Directory (www.fsf.org) Unesco Free & Open Source Software Portal (www.unesco.org) SourceForge (http://sourceforge.net/) Freshmeat (http://freshmeat.net/) OSS4Lib : Open Source Systems for Libraries (http://www.oss4lib.org)
|
