นี่เป็นภาพยนตร์ทางโทรทัศน์ในอเมริกา ชักชวนให้ประชาชนหันมาสนใจรักษาสภาพของสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้น ข้อคิดเบื้อหลังภาพยนตร์โฆษณานี้คือสิ่งที่คนอเมริกันทราบดีอยู่แล้ว แต่พึ่งจะมามีความวิตกเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในระยะหลังนี้ทวีปอเมริกาเมื่อก่อนจะมีคนผิวขาวมาตั้งหลักแหล่งเป็นดินแดนที่ธรรมชาติและมนุษย์อยู่ด้วยกันอย่างมีสมดุลย์ หลังจากคนผิวขาวเข้ามาได้เพียงไม่กี่ร้อยปี สิ่งแวดล้อมก็เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว แรกทีเดียวน้อยคนสงสัยว่าการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้จะมีข้อเสียอยู่ด้วยมาก คนอเมริกันมีนิสัยชอบบุกเบิก และเมื่อได้เปลี่ยนป่าเขาเป็นทุ่งนา หมู่บ้าน หรือ เมือง แล้วก็มีแต่ความยินดี ไม่นานนักความก้าวหน้าทางอุตสาหกรรมก็ทำให้อเมริกาเป็นประเทศที่ร่ำรวยมหาศาล แต่ในขณะเดียวกันผลสะท้อนของการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ต่อสิ่งแวดล้อมก็ยิ่งมีมากขึ้นเรื่อยๆ

    ชีวิตของคนอเมริกัน มีแต่ความสะดวกสบายมีบ้านที่ปรับให้อุ่นหรือเย็นได้ตามต้องการ ไม่ว่าอากาศภายนอกจะหนาวหรือร้อนเพียงใด มีเครื่องอำนวยความเพลิดเพลินสารพัด นับตั้งแต่เครื่องสเตริโอ โทรทัศน์ ไปจนถึงชุดกอล์ฟ หรือเรือใบส่วนตัว จะเดินทางไปไหนก็รวดเร็วทันใจ เพราะมีรถยนต์ส่วนตัว หรือใช้บริการเครื่องบินได้สะดวกดูเผินๆ แล้วเป็นชีวิตที่น่าอิจฉา แต่ที่จริงแล้วคนอเมริกันได้ความสะดวกสบายเหล่านี้มาด้วยราคาที่สูง ปัจจัยสองอย่างที่ต้องนำมาใช้จากสิ่งแวดล้อม คือพลังงานและวัตถุดิบ นอกจากนี้ในการผลิตสินค้าต่างๆ เพื่อสนองความต้องการของทั้งตลาดในประเทศเองและประเทศอื่น นอกจากจะได้สินค้ามาแล้ว ยังได้ของเสียจากกระบวนการอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่พึงประสงค์มาด้วยของเสียเหล่านี้ไม่ใช่มีเฉพาะแต่น้ำทิ้งหรือไอเสียเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงสารเคมีที่เป็นพิษ และสารกันมันตภาพรังสีอีกด้วย

    ความต้องการด้านพลังงานสำหรับเครื่องอำนวยความสะดวกสบายต่างๆ ของคนอเมริกันนับวันมีแต่เพิ่มขึ้นเรื่อย  คนอเมริกันใช้ไฟฟ้าทำงานจุกจิกต่างๆ เช่น ซักผ้า ดูดฝุ่น ล้างชาม หรือแม้แต่ทำผ้าห่มให้อุ่น ใช้น้ำมันเชื้อเพลิงจำนวนมาก เพราะนิยมใช้รถส่วนตัวมากกว่าบริการขนส่งสาธารณะ จำนวนคนอเมริกันมีเพียง ๖% ของชาวโลกทั้งหมด แต่ใช้พลังานถึงประมาณ ๓๓% ของทั้งโลก ในการใช้พลังงานสิ่งที่ตามมาด้วยคือผลร้ายต่อสิ่งแวดล้อม นับตั้งแต่ความสกปรกที่เกิดจากการขุด และกลั่นน้ำมัน การขนส่งเชื้อเพลิงทางเรือ ไปจนถึงผลเสียต่ออากาศซึ่งเกิดจากการเผาไหม้ ดังนั้นจึงเกิดความขัดแย้งกันระหว่างคนสองกลุ่มในประเทศ คือกลุ่มคนที่ต้องการได้พลังงานมาจากแหล่งต่างๆ  ให้มากที่สุดเพื่อใช้อำนวยความสะดวกสบายต่างๆ ในการดำรงชีวิต กับคนกลุ่มใหม่ที่ต้องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ถึงแม้ว่าจะต้องยอมลดความสะดวกสบายจากการใช้เครื่องจักรกลทำงานแทนตัวไปบ้างก็ตาม

    คนอเมริกันมีอัตราการใช้วัตถุดินสูงกว่าชาติอื่น เช่นเดียวกับอัตราใช้พลังงาน อันเห็นได้จากความฟุ่มเฟื่อยในชีวิตประจำวัน ตัวอย่างเช่นหนังสือพิมพ์มีความหนาอย่างไม่น่าเชื่อ หนังสือพิมพ์ ลอสแอนเจลิสไทมส์ ฉบับวันอาทิตย์แบ่งออกเป็นสิบส่วน แถมรายการโทรทัศน์ นิตยสารสำหรับแม่บ้าน ฯลฯ รวมทั้งสิ้นแล้วหนาถึงเกือบ ๕๐๐ หน้า  คนอเมริกันนิยมใช้เครื่องดื่มใส่กระป๋องที่ทิ้งได้เลย แม้แต่ของใหญ่ เช่น รถยนตร์เฟอร์นิเจอร์ หรือเครื่องใช้ในบ้านอื่นๆ ก็มักจะเปลี่ยนกันบ่อยๆ เหล่านี้ทำให้วัตถุดิบร่อยหรอลงไปอย่างรวดเร็ว และของเสียเพิ่มขึ้นมาก ถึงแม้ว่าจะมีผู้พยายามวนของบางอย่าง เช่น กระดาษและกระป๋องอลูมินัมกลับไปใช้ใหม่ก็ตาม ของเสียที่ก่อปัญหามากที่สุดอย่างหนึ่ง คือไอเสียจากรถยนตร์ และโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งก่อให้เกิดหมอกควันพิษตามเมืองใหญ่ๆ ทั่วไป

    ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่กล่าวมาทำให้เกิดการเคลื่อนไหวในกลุ่มคนจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ การต่อต้านเพิ่มกำลังขึ้น แรกทีเดียวจากคนหนุ่มสาวจำนวนน้อยที่ถูกตราว่า เป็นพวกบ้าเรื่องนิเวศวิทยา (eco freaks) บ้าง เป็นฝ่ายเอียงซ้ายจัดบ้าง จนในที่สุดกลายเป็นพลังทางการเมืองที่สำคัญ การรักษาสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องสำคัญที่นักการเมืองและผู้บริหารต้องสนใจ เพราะได้รับเสียงสนับสนุนจากประชาชนเป็นจำนวนมาก ปัญหาสำคัญที่ประเทศอเมริกาซึ่งเคยต่อชีวิตหรูหราฟุ่มเฟื่อยต้องประสบอยู่เนื่องๆ คือ ทำอย่างไรจึงจะมีการประนีประนอมกันได้ระหว่างฝ่ายที่ต้องการพลังงานและวัตถุเพิ่มขึ้น เพื่อให้ได้มาซึ่งความสะดวกสบายอย่างที่เคยมีมา หรืออย่างมากขึ้นกว่าเดิม กับฝ่ายที่ต้องการสงวนการใช้พลังงานและวัตถุ เนื่องจากไม่ประสงค์จะเห็นสิ่งแวดล้อมถูกทำลายไปมากขึ้นกว่านี้อีก ผลประโยชน์ของทั้งสองฝ่ายนี้ขัดกันโดยตรง และสมดุลย์ของอำนาจทั้งสองฝ่ายก้ำกึ่งกันอยู่ ในระยะ ๓-๔ ปีที่ผ่านมาฝ่ายอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมได้ชัยชนะในหลายด้านด้วยกัน อาทิเช่น ประธานาธิบดีนิกสันได้ตั้งองค์การคุ้มครองสิ่งแวดล้อม (Environment Protection Agency) ขึ้น มีอำนาจมากในการควบคุมมาตรฐานของสินค้าและสิ่งอื่นๆ เพื่อให้รักษาสภาพของสิ่งแวดล้อม วุฒิสภาก็ได้ตั้งคณะกรรมการ ซึ่งมีวุฒิสมาชิก มัสกี เป็นประธานสำหรับดูแลในการออกกฎหมายป้องกันสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ยังมีองค์การอื่นๆ ที่มีหน้าที่รักษาคุณภาพของสิ่งแวดล้อม และสงวนการใช้พลังงานอย่างไรก็ดี ถึงแม้ว่าฝ่ายอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมจะมีกำลังทางการเมืองมากอยู่ก็ตาม แต่ความต้องการพลังงานของประเทศก็ยังเพิ่มมากขึ้นอยู่เรื่อยๆ และบางครั้งความต้องการนี้ ก็สามารถชนะความประสงค์ที่จะรักษาสิ่งแวดล้อมได้

    ตัวอย่างของการขัดกันระหว่างความต้องการพลังงาน และความต้องการรักษาสิ่งแวดล้อม มีเช่น อเมริกามีแหล่งน้ำมันและถ่านหินอยู่มากแต่ไม่สามารถนำมาใช้ได้ ไม่ใช่เพราะขาดเทคโนโลยี แต่เพราะมีเสียงประท้วงอยู่มากกว่า น้ำมันที่ขุดจากทะเลจะทำให้ชายหาดสกปรก แกสพิษที่เกิดจากการเผาไหม้น้ำมันและถ่านหินที่คุณภาพไม่ดีถึงขนาดจะทำให้อากาศเสียมากยิ่งขึ้นอีกอเมริกาจำต้องสั่งเชื้อเพลิงจากต่างประเทศเข้ามาใช้เพิ่มเติมจากที่ตัวมีอยู่ แต่ในอนาคตมีทีท่าว่าอเมริกาจำเป็นจะต้องหาเชื้อเพลิงใช้เองให้มากที่สุด เพราะบรรยากาศทางการเมืองอันตึงเครียดในแถบภาคตะวันออกกลางจะไม่อำนวยให้ซื้อน้ำมันจากประเทศอาหรับได้ตามที่ต้องการ มาตรฐานคุณภาพของเชื้อเพลิงตามที่กฎหมากำหนดอยู่ในปัจจุบัน อาจจะต้องถูกลดต่ำลงในอนาคตเพื่อให้ใช้แหล่งเชื้อเพลิงในประเทศได้มากขึ้น

   ปัญหาการรักษาสภาพสิ่งแวดล้อมจะเป็นปัญหาที่หนักขึ้นเรื่อยๆ นอกจากว่าคนอเมริกันจะหันมาเปลี่ยนแปลงวิธีการดำเนินชีวิตไปบ้าง เช่น หันมาใช้ระบบขนส่งสาธารณะให้มากขึ้น แทนที่จะใช้รถยนต์ส่วนตัวอยู่เสมอดังที่เคยมา วิธีการสนับสนุนระบบขนส่งสาธารณะ นอกจากจะปรับปรุงบริการรถโดยสารแล้ว ยังมีผู้เสนอให้เก็บค่าจอดรถยนตร์ส่วนตัวในเมืองเพิ่มขึ้น ให้เพิ่มภาษีน้ำมัน โดยเอาเงินที่ได้ไปใช้ในบริการขนส่งสาธารณะ ในแคลิฟอร์เนียปัญหาการรักษาอากาศกับขาดแคลนเชื้อเพลิงมีความรุนแรงจนอาจจะต้องจำกัดปริมาณน้ำมันที่แต่ละคนจะซื้อได้ภายในสามหรือสี่ปีนี้ การเปลี่ยนแปลงอีกอย่างหนึ่งซึ่งจะมีความสำคัญมาก ไม่แต่เฉพาะสำหรับอเมมริกาเท่านั้น แต่สำหรับทั่วโลก คือการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี่ของการผลิตพลังงาน ปัจจุบันแหล่งพลังงานที่สำคัญที่สุด คือเชื้อเพลิง เช่น น้ำมัน ถ่านหิน และแกสธรรมชาติ การเผาไหม้เชื้อเพลิง จะต้องทำให้เกิดไอเสียและสิ่งสกปรกเสมอไม่ว่าเชื้อเพลิงจะมีคุณภาพดีเพียงใด แหล่งพลังงานสำคัญที่จะไม่ก่อให้เกิดความสกปรกมากนักคือแสงอาทิตย์ หากสามารถนำเอาพลังงานจากดวงอาทิตย์มาแปลงเป็นไฟฟ้าหรือพลังงานรูปอื่นได้ในปริมาณมาก ปัญหาการทำลายสภาพสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากใช้พลังงานก็จะน้อยลงไปมากแหล่งพลังงานอื่นที่อาจนำมาใช้ได้ คือความร้อยภายใต้ผิวโลกของเราเอง ส่วนพลังงานนิวเคลียร์นั้น ถึงแม้จะมีทางนำมาใช้ได้มาก แต่อันตรายที่เกิดขึ้นจากการสะสมของเสีย ที่มีกัมมันตภาพรังสีก็ยังมีมากเกินกว่าที่จะเสี่ยงนำมาใช้เป็นแหล่งพลังงานที่สำคัญ

    ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่อเมริกาเผชิญอยู่ขณะนี้เกิดขึ้นในประเทศอื่น ที่มีระดับการพัฒนาทางอุตสาหกรรมสูงทั้งนั้นไม่มากก็น้อย ประเทศเหล่านี้มีอัตราการใช้พลังงานและวัตถุดิบสูง และอัตราการผลิตของเสียก็ย่อมต้องสูงด้วย ไม่ว่าจะมีมาตรการกำจัดที่รัดกุมเพียงใด สิ่งที่ชวนคิดสำหรับประเทศที่กำลังพัฒนาอย่างประเทศไทย คือ จะคุ้มหรือไม่ ที่จะเอาประเทศเหล่านี้เป็นตัวอย่างเสี่ยงต่อการทำลายสภาพของสิ่งแวดล้อม เพื่อความสะดวกสบายในการดำเนินชีวิต และเพื่อความมั่งคั่งของนักอุตสาหกรรม คงจะหาคำตอบได้ง่ายขึ้น ถ้าเรารู้แน่ว่าประเทศพัฒนาสูงเหล่านี้กำลังเผชิญปัญหาของเสียที่ตนสร้างขึ้นอย่างแก้ไม่ได้ แต่ความจริงปัญหาเหล่านี้ยังไม่ร้ายแรงขนาดเข้าขั้นวิกฤต ผลดีในด้านเศรษฐกิจของการพัฒนาอุตสาหกรรมเป็นข้อดึงดูดใจอยู่มาก และประเทศที่ไม่ร่ำรวยนักเช่นประเทศไทย ไม่ควรห้ามการพัฒนาอุตสาหกรรม เพียงเพราะกลัวว่าจะขจัดของเสียไม่ได้ แต่ควรมีมาตรการควบคุมโรงงานอุตสาหกรรมอย่างเคร่งครัด ให้มีวิธีการไม่ให้ของเสียมีมากหรือเป็นพิษต่อประชาชนในบริเวณใกล้เคียง ส่วนในด้านการดำเนินชีวิตส่วนตัวนั้น เราควรจะเห็นว่าผลเสียของการใช้พลังงานและวัตถุอย่างฟุ่มเฟื่อย เพียงเพื่ออำนวยความสะดวกสบายบางอย่างไม่คุ้มกับ ผลเสียในคุณภาพของสิ่งแวดล้อม ควรจะมีการประชาสัมพันธ์เพื่อให้ประชาชนเพิ่มความรู้สึกรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นของส่วนรวมมากขึ้น นอกจากนั้นควรมีการเพิ่มบริการสำหรับส่วนรวม เช่น การขนส่งสาธารณะการระบายน้ำเสีย และอื่นๆ ให้ดียิ่งขึ้น

Email (will not be published)

Name

Title

Comment
 remaining characters

Post