STKS - Science and Technology Knowledge Services - ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ระบบห้องสมุดแบบบูรณาการที่เป็นโอเพนซอร์สมีอยู่หลายโปรแกรม บ้างก็มีฟังก์ชั่นการทำงานครบถ้วนเหมือนกับระบบห้องสมุดแบบบูรณาการเชิง พาณิชย์ทั่วไป บ้างก็มีฟังก์ชั่นการทำงานที่เหมาะสมกับห้องสมุดขนาดกลาง หรือห้องสมุดขนาดเล็ก การเลือกใช้โปรแกรมดังกล่าว ต้องพิจารณาในเรื่องฟังก์ชั่นการทำงาน ความเหมาะสมกับการใช้งานในสภาพของห้องสมุด บุคลากรที่มีความพร้อมในการร่วมพัฒนา งบประมาณที่พอเหมาะ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ศวท.) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) พยายามศึกษาโปรแกรมห้องสมุดแบบบูรณาการที่เป็นโอเพนซอร์ส เพื่อนำเสนอทางเลือกในการใช้โปรแกรม

โอเพนซอร์สซอฟต์แวร์ที่มีศักยภาพในการรองรับการทำงานของห้องสมุดแบบบูรณาการ เช่น Koha, MicroLCS, Emild, Evergreen, FireFly, GNUteca, Avanti, OpenBiblio, PhpMyLibrary, PMP, PYTHEAS, WEBLIS โดย ศวท. ได้พัฒนาโปรแกรม Koha และใช้โปรแกรมดังกล่าวในการบริหารจัดการงานห้องสมุดของ ศวท. และยังได้มีการศึกษาอีก 2 โปรแกรม คือ OpenBiblio และ PhpMylibrary

โปรแกรมทั้ง 3 โปรแกรมที่ ศวท. ได้นำมาใช้และศึกษา เผยแพร่สู่สาธารณชนนั้น สามารถประมวลผลการใช้ การศึกษา กอปรกับการวิจัยของ Vimal Kumar ได้ศึกษาเปรียบเทียบโปรแกรม Koha, PhPMyLibrary และ OpenBiblio ซึ่งได้รวบรวมหน้าที่การทำงานของทั้ง 3 โปรแกรมจากฟังก์ชั่นการทำงานในโมดูลการจัดหา (Acquisition) การลงรายการทางบรรณานุกรม (Cataloging) การสืบค้นออนไลน์ (OPAC) การยืม-คืน (Circulation) การควบคุมวารสาร (Serial Control) การจัดการ (Management) และ การรักษาระบบ (System Maintenance) และให้คะแนนความสามารถในการทำงานของแต่ละโปรแกรม สรุปได้ดังตารางที่ 1

ตารางที่ 1 การเปรียบเทียบการทำงานของทั้ง 3 โปรแกรม

จากตารางเปรียบเทียบฟังก์ชั่นการทำงานของทั้ง Koha, PhpMyLibrary และ OpenBiblio จะเห็นได้ว่า Koha มีคะแนนความสามารถการทำงานมากที่สุด ถึงร้อยละ 78.63 ทั้งนี้ Koha มีฟังก์ชั่นการทำงานครบทุกหน้าที่หลักของการทำงานแบบบูรณาการของห้องสมุด Koha จึงเป็นโปรแกรมที่มีความพร้อมมากกว่า และเนื่องจากโปรแกรม PhpMyLibrary และ OpenBiblio ไม่มีโมดูลการจัดหา และการจัดการวารสาร โปรแกรมทั้ง 2 โปรแกรมน่าจะมีความเหมาะสมห้องสมุดขนาดเล็ก ที่ไม่จำเป็นต้องมีฟังก์ชั่นการทำงานมากนัก

จะ เห็นได้ว่า โอเพนซอร์สซอฟต์แวร์ที่นำเสนอเป็นตัวอย่างเพียง 3 โปรแกรมข้างต้น ก็สามารถทำงานแบบบูรณาการได้เหมือนกับโปรแกรมเชิงพาณิชย์โดยทั่วไป และยังมีค่าใช้จ่ายน้อยกว่าอีกด้วย อีกทั้ง บรรณารักษ์ก็สามารถที่จะให้แนวทางร่วมพัฒนาที่เหมาะสมกับสภาพการทำงานของ ห้องสมุดได้เอง ห้องสมุดที่ำกำลังมองหาระบบห้องสมุดแบบบูรณาการ อาจใช้เกณฑ์หรือแนวทางข้างต้นมาเป็นองค์ประกอบในการพิจารณาเพื่อการตัดสินใจ ที่ดี

รายการอ้างอิง

Kumar, Vimal. Free/Open Source/Integrated Library Management Systems : Comparative Analysis of Koha, PhpMylibrary and OpenBiblio. [Online]. Available: http://www.asb.edu.in/vimal/docs/FOSS-ILMS.pps. 2008-12-14.

แนะนำเว็บไซต์

1. Free Software Foundation Software Directory
2. Unesco Free & Open Source Software Portal
3. SourceForge
4. Freshmeat
5. OSS4Lib : Open Source Systems for Libraries
    

Tags: Acquisition | Automated Library | Avanti | Cataloging | Circulation | Emild | Evergreen | FireFly | GNUteca | information management | Knowledge | Koha | Library | Library automation | Library Integrated Systems | MicroLCS | Online Public Access Cataloging | OPAC | Open Source Software | OpenBiblio | OSS Integrated SystemsKnowledge | OSS Integrated SystemsOSS ILS | PhpMylibrary | PMP | PYTHEAS | Serial Control | System maintenance | Vimal Kumar | WEBLIS | การควบคุมวารสาร | การจัดการระบบ | การจัดการวารสาร | การจัดหาทรัพยากรสารสนเทศ | การยืม-คืน | การวิเคราะห์ทรัพยากรสารสนเทศ | การสืบค้นออนไลน์ | ศวท. | ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี | สวทช. | สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ | ห้องสมุดแบบบูรณาการ