ภาพรวมการจดสิทธิบัตรด้านชีววิทยาศาสตร์สังเคราะห์ในยุโรปและสหรัฐฯ ยังไม่มีหลักเกณฑ์เฉพาะเจาะจง โดย EPO และ USPTO อาศัยหลักเกณฑ์การจดสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์หรือนวัตกรรมทางเทคโนโลยีชีวภาพเป็นมาตรฐานแทน
เมื่อวันที่ 30 พ.ย. 2552 Synthetic Biology Project ได้จัดสัมมนาเรื่อง “การจดสิทธิบัตรที่เกี่ยวกับด้านชีววิทยาสังเคราะห์ : มุมมองของประเทศในเขตมหาสมุทรแอตแลนติก” (Patenting Synthetic Biology : a Transatlantic Perspective) ณ Woodrow Wilson International Center for Scholars กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. เพื่อชี้แจงภาพรวมที่เกี่ยวข้องกับการจดสิทธิบัตรให้กับผลิตภัณฑ์หรือนวัตกรรมด้านชีววิทยาศาสตร์สังเคราะห์ (Synthetic biology) ในยุโรปและสหรัฐฯ ยังไม่มีหลักเกณฑ์การพิจารณาเพื่อออกสิทธิบัตรด้านชีววิทยาศาสตร์สังเคราะห์อย่างเฉพาะเจาะจง โดยหน่วยงานที่ดำเนินการเรื่องการจดสิทธิบัตรในยุโรปและสหรัฐฯ ได้แก่
1. สำนักงานสิทธิบัตรยุโรป (European Patent Organisation : EPO)
2. สำนักงานสิทธิบัตรและเครื่องหมายการค้าแห่งสหรัฐอเมริกา (United States Patent and Trademark Office : USPTO) ซึ่งจะพิจารณาออกสิทธิบัตรให้โดยใช้หลักเกณฑ์การจดสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์หรือนวัตกรรมทางเทคโนโลยีชีวภาพเป็นมาตรฐานแทน
แม้ว่าสิ่งประดิษฐ์ด้านชีววิทยาศาสตร์สังเคราะห์จะคล้ายกับสิ่งประดิษฐ์หรือนวัตกรรมทางเทคโนโลยีชีวภาพ แต่ยังมีความต่างและทำให้การพิจารณาเพื่อสิทธิบัตรมีความยุ่งยากมากขึ้น เนื่องจากสิ่งประดิษฐ์ด้านชีววิทยาศาสตร์สังเคราะห์ยุ่งยากมากขึ้น
สำหรับ USPTO ได้สรุปส่วนประกอบสำคัญของชีววิทยาศาสตร์สังเคราะห์เพื่อการพิจารณาออกสิทธิบัตรไว้ 4 ส่วน ได้แก่
1. ชิ้นส่วน หมายถึง ชิ้นส่วนของยีนเดี่ยวหรือเอนไซม์ชนิดเดียวซึ่งทำหน้าที่เฉพาะอย่าง
2. กลไก หมายถึง การนำชิ้นส่วนหลายชิ้นมาทำงานร่วมกัน
3. ข้อมูลพันธุกรรม หมายถึง การออกแบบ ดัดแปลง สร้างใหม่ และการสังเคราะห์ข้อมูลพันธุกรรมโดยรวม
4. ระบบ หมายถึง การจัดโครงสร้างของสิ่งมีชีวิตให้เป็นเหมือน Biosensors
USPTO ยังไม่มีหลักเกณฑ์การพิจารณาการจดสิทธิบัตรด้านชีววิทยาศาสตร์สังเคราะห์โดยตรง แต่พิจารณาโดยใช้เกณฑ์หลายข้อรวมกัน เช่น กฎหมายสิทธิบัตรพืช หลักเกณฑ์การออกสิทธิบัตรที่เกี่ยวกับสัตว์ และหลักเกณฑ์การออกสิทธิบัตรที่เกี่ยวกับสิ่งมีชีวิต เป็นต้น
ติดตามอ่านเพิ่มเติมได้ที่: http://www.nstda.or.th/index.php/nstda-doc-archives/doc_download/292—-122552