»
S
I
D
E
B
A
R
«
การประชุมวิชาการประจำปี 2554 STKS (ตอนที่ 5)
Jul 22nd, 2011 by suthiwan 249 views

หัวข้อเรื่อง Semantic web กรณีการประยุกต์ใช้ในห้องสมุด โดย ดร.มารุต บูรณรัช
นักวิจัย ห้องปฏิบัติการวิจัยวิทยาการมนุษยภาษา ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ  สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

วิวัฒนาการของห้องสมุดยุคแรกที่มีที่เก็บหนังสือ  แคตตาล็อก และเจ้าหน้าที่ห้องสมุดที่ให้บริการ พัฒนามาเป็นห้องสมุดดิจิทัล  ที่ต้องมี เมทาดาทา เครื่องมือช่วยสืบค้นที่ยังมีปัญหาในการสืบค้นอยู่ จึงมีการคิดค้น Smart Search/ Integrated Metadata และ ฺBrowsing  เกิด tagging /ontology /Folksonomy /user profiles

สิ่งที่มองว่าห้องสมุดในยุคถัดไปจะมีการพัฒนาไปทางใดและเป็นในรูปแบบใดนั้น เป็นความฝันที่จะนำเทคโนโลยีมาช่วยเพื่อให้เกิดการทำงานร่วมกัน มีข้อมูลอยู่ในเว็บมากขึ้น ผู้ใช้ข้อมูลเป็นผู้สร้างเมทาดาทาเอง  และเป็นที่รวมแหล่งความรู้ให้ทุกคนเข้าถึงได้อย่างถูกต้องตรงตามความต้องการ   ซึ่งเป็นความพยายามของ W3C (หน่วยงานที่สร้างมาตรฐานข้อมูลต่าง ๆ )โดยใช้เทคโนโลยีเชิงความหมาย หรือ Semantic web  บูรณาการข้อมูลที่มีเมทาดาทาต่างกันให้เป็นข้อมูลเดียวกันได้  โดยมีกลุ่มมาตรฐานข้อมูล ชื่อ RDF, OWL , SKOS, SPARQL ตัวอย่างเช่น    วิกิเชิงความหมาย ระบบห้องสมุดดิจิทัล ช่วยในการบูรณาการที่ใช้มาตรฐานแตกต่างกัน เช่น Dublin Core , MARC21 เป็นต้น

RDF หรือ Resource Description Framework เป็นมาตรฐานที่อิงมาจากภาษา XML แต่มีโครงสร้างรูปแบบหลากหลายกว่า XML แบบจำลองของ RDF เมทาดาทาอยู่บนพื้นฐานของความคิดในการสร้างข้อความที่มี 3 ส่วนประกอบกันได้แก่ ประธาน  ความสัมพันธ์ และกรรม หรือ “Subject-Predicate-Object” โดยจะมี URI (Uniform Resource Identifier ) แทนของ 1 สิ่งเสมอ ยกตัวอย่าง เช่น เราต้องการสร้างข้อมูลเกี่ยวกับประเทศ ในทวีปแอฟริกา  เราก็จะใช้ URI แทนที่ข้อมูลประเทศ แล้วสร้าง Label ให้สร้างเป็นเอกสาร XML ไว้ก็จะเกิดกลุ่มข้อมูลที่มีความสัมพันธ์กันขึ้นเรื่อยๆ

Semantic web  กับการประยุกต์ใช้ในงานห้องสมุด มี 2 ส่วนคือ

  1. Linked Data  ส่งเสริมให้มีการแบ่งปันข้อมูล ในแบบของข้อมูล RDF (โปรแกรมคอมพิวเตอร์ สามารถนำไปใช้งานได้ง่ายกว่าในปัจจุบัน) เป็นลักษณะข้อมูลดิบจะเกิดข้อมูลที่สามารถนำไป Integrate ได้  ปัจจุบันมีการแบ่งเป็นกลุ่มๆ ที่ใหญ่ที่สุดคือในส่วนของสำนักพิมพ์และห้องสมุด
  2. Faceted Search (การค้นหาตามมิติ)  จากปัญหาการสืบค้นของห้องสมุดดิจิทัล ยังไม่เพียงพอสำหรับผู้ใช้ จึงมีการติดค้นวิธีการสืบค้น เกิด Faceted Search ที่สามารถกรองข้อมูลตามมิติต่าง ๆ ได้ (หรือตามเขตข้อมูลของเมทาดาทา) เครื่องมือที่ช่วยในการค้นโดย Faceted Search ได้แก่ Exhibit , Fedora Commons

โดยสรุป Semantic web หมายถึงการเชื่อมโยงสิ่งต่างๆ ที่มีความสัมพันธ์กันให้เป็นแหล่งความรู้ขนาดใหญ่ที่ใช้ร่วมกันได้  ปัจจุบันยังมีการใช้น้อยมาก คาดว่าในอีก 2-3 ข้างหน้า Semantic web  จะเป็นที่นิยมและใช้กันอย่างแพร่หลาย ด้วยความสามารถที่ฉลาดกว่า

Share
»  Substance: WordPress   »  Style: Ahren Ahimsa