JISC (Joint Information Systems Committee) เผยตัวช่วยในการเพิ่มหนทางหรือสร้างเทคนิควิธีใหม่ๆ ให้กับนักวิจัย คณาจารย์ นักศึกษา ในการสืบค้นสารสนเทศ หรือใช้แหล่งสารสนเทศ
Read the rest of this entry »
มีคำพูดว่า สิ่งที่เรียนในห้องเรียนกับการปฏิบัติจริงคนละเรื่องกัน เมื่อวันยังอ่อนประสบการณ์หรือยังเรียนอยู่นั้น กับคำกล่าวนี้เราก็คงยังไม่ซาบซึ้งเท่าไหร่ ต่อเมื่อได้เริ่มงานไปแล้ว จึงถึงบางอ้อ เพราะเมื่อสมัยเรียนอาจารย์กำหนดโจทย์ให้เรา เราก็แก้ไปตามนั้น ไม่มีปัจจัยอื่น เช่น งบประมาณ เพื่อนร่วมงาน หัวหน้างาน มาเป็นตัวแปรต่างๆ เมื่อสมัยที่ดิฉันเรียนปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยขอนแก่นนั้น ห้องสมุดดิจิทัลยังไม่เป็นที่พูดถึงมากนัก เรียกได้ว่าอยู่ในช่วงเริ่มๆ (แม้คงไม่ต้องพูดนะว่ามันน๊านนานแค่ไหนแล้ว) ในสมัยนั้นจึงยังไม่ได้วิชานี้บรรจุอยู่ในหลักสูตร แต่พื้นฐานต่างๆ ที่อาจารย์ทุ่มเทถ่ายทอดให้แก่ดิฉันเพื่อเป็นแผนที่นำทางในเส้นทางวิชาชีพนี้ได้ เพราะฉะนั้นก็จะมีเนื้อหาและเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่เราต่างก็มาเรียนรู้จากการได้ออกสนามจริง หลายๆ เนื้อหาใหม่ๆ ที่เราได้รับจากการทำงานนั้นก็ทำให้เราย้อนคิดไปว่า อืม…ถ้าเรียนในห้องเรียนมันจะเป็นอย่างไร อย่างเช่น ห้องสมุดดิจิทัล เป็นต้น Read the rest of this entry »
การปรับแต่งภาพด้วยโปรแกรมกราฟิกต่างๆ อาจจะมีความซับซ้อน และเป็นโปรแกรมที่ต้องการพื้นที่มาก หน่วยความจำเยอะแต่หากลองหันมาใช้ PhotoScape อาจจะพบว่าโปรแกรมนี้คือ โปรแกรมในฝันของหลายๆ คนได้นะครับ ด้วยความสามารถที่หลากหลาย แต่ง่ายในการเรียนรู้และใช้งาน อีกทั้งรองรับการทำงานกับ EXIF Metadata ที่ดึงค่าของภาพ เช่น ยี่ห้อและรุ่นของกล้องถ่ายภาพดิจิทัล ความเร็วชัตเทอร์ และอื่นๆ มาแสดงผลบนภาพได้ทันที จึงเป็นหนึ่งทางเลือกที่น่าจะลองหันมาเล่นและใช้งานกันดีไหมครับ
ภาพถ่ายจากกล้องถ่ายภาพดิจิทัล จะมีการเก็บข้อมูลเกี่ยวกับการถ่ายภาพ เช่น วันที่ถ่ายภาพ ยี่ห้อ/รุ่นของกล้องที่ใช้ถ่ายภาพ การใช้ Flash ความไวหน้ากล้อง และอื่นๆ อีกมากกว่า 30 รายการ เรียกว่าข้อมูล EXIF ซึ่งเป็นข้อกำหนดที่กล้องถ่ยภาพดิจิทัลจะต้องมีการติดตั้งซอฟต์แวร์ลงในตัวกล้องเพื่อบันทึกข้อมูลดังกล่าวฝังไปกับภาพถ่ายทุกภาพ อันจะเป็นประโยชน์มากสำหรับการลงรายการภาพถ่ายแต่ละรายการ อย่างไรก็ดีการดึงข้อมูล EXIF มาใช้หรือแสดงผลจะต้องอาศัยซอฟต์แวร์เฉพาะ และหากต้องการนำข้อมูลจากทุกภาพมาทำรายงานในภาพรวม ก็จะเสียเวลาค่อนข้างมาก หากท่านใดสนใจที่จะทำรายงานสรุปข้อมูลเกี่ยวกับการถ่ายภาพดิจิทัล โปรแกรม BR’s EXIFextracter นับเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจมากโปรแกรมหนึ่ง ลักษณะการทำงานก็เพียงแต่ระบุโฟลเดอร์ที่เก็บภาพ ตั้งชื่อไฟล์ที่ต้องการจัดเก็บข้อมูลโดยจะเป็น .csv จากนั้นเลือกรายการ EXIF ที่ต้องการให้โปรแกรมดึงออกจากภาพมาทำรายงาน เพียงเท่านี้ก็จะได้รายงานสรุปข้อมูลจาก EXIF ของภาพอย่างรวดเร็ว ที่นำไปประมวลผลด้วย Excel หรือโปรแกรมอื่นๆ ที่รองรับ .csv ได้ง่าย
ความร่วมมือทางวิชาการร่วมกับศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สวทช. และ แผนงานไอซีทีเพื่อสุขภาวะออนไลน์และการสนับสนุนภาคีเครือข่าย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) โดย นายอาทิตย์ สุริยะวงศ์กุล บริษัทโอเพนดรีม ได้มีโครงการความร่วมมือกับ STKS กับ สสส. 4 โครงการ
1. โครงการเครือข่ายห้องสมุดดิจิทัลประเทศไทย http://dlib.in.th สสส. ริเริ่มขึ้นจากการที่มีการทำดิจิทัลขึ้นมามาก เพื่อให้สามารถสืบค้นผ่านกันได้ พบว่ายังมีปัญหามาตรฐานต่างๆ เช่น OAI เช่น ดึงข้อมูลภาษาไทยไม่ได้ ได้เริ่มจากข้อมูลด้านผ้า ของ มหาวิทยาลัยทักษิณ มีการทำข้อตกลงเรื่องมาตรฐานร่วมกัน ช่วยสืบค้นข้ามฐานข้อมูลได้ ลดเวลาของผู้ใช้ จากเดิมที่ผู้ใช้ต้องการทำการสืบค้นจากทีละฐานข้อมูลคล้าย Single Search ขณะนี้อยู่ระหว่างการพัฒนา
จากการศึกษาเว็บไซต์ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาของไทยจำนวน 25 สถาบันเกี่ยวกับการบริการข่าวสาร/เนื้อหาเว็บด้วยเทคโนโลยี RSS และการลงรายการเว็บเมทาดาทาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเข้าถึงผ่าน Search Engine พบว่ามีเพียง 3 สถาบันที่ให้บริการ RSS ทั้งๆ ที่มีหลายสถาบันต่างให้ความสนใจกับเทคโนโลยีเว็บ 2.0 รวมทั้งเป็นผู้จัดสัมมนาในประเด็นนี้ แต่ไม่แน่ใจว่าเหตุผลใดจึงมีการให้บริการ RSS อันเป็นหนึ่งฟังก์ชันของ Web 2.0 เพียง 3 สถาบันเท่านั้น
สำหรับการลงรายการเว็บเมทาดาทา ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับ Search Engine อันประกอบด้วย Web Title, Keywords, Description, Author และ Thai Encoding พบว่ามีไม่กี่สถาบันที่ให้่ข้อมูลเมทาดาทา โดยพบเพียง 3 สถาบันที่ให้ Description ที่สื่อถึงสถาบันชัดเจน เมื่อสืบค้นผ่าน Google มี 11 สถาบันที่ให้ Keywords และมีเพียง 9 สถาบันที่ประกาศ Thai Encodig ให้กับเอกสารเว็บชัดเจน อย่างไรก็ตามในประเด็น Thai Encoding พบว่ามีการใช้ Thai Encoding ที่หลากหลายทั้ง TIS-620, Windows-874 และ UTF-8 โดยพบการใช้ Thai encoding ผิดพลาดหรือปะปนกันส่งผลให้การแสดงผลภาษาไทยของเว็บไซต์ผิดพลาดถึง 4 สถาบัน
ถ้ามีคนถามคุณถึง หนังสือชื่อดังเรื่อง Pride and Prejudice คุณจะนึกถึงอะไร?
คุณอาจจะบอกว่า นึกถึงคำว่า “เจน ออสเตน”, “คริสตศตวรรษที่ 19″, “ภาษาอังกฤษ”, “นวนิยาย” และอาจจะรวมคำว่า “โรแมนติก” คำที่คุณบอกออกไปนั้น ก็คือ tag ที่คุณกำลังให้กับหนังสือเรื่อง Pride and Prejudice
คำหรือ tag ที่คุณกำหนด ได้ทำให้เกิด Read the rest of this entry »
ที่ผ่านมามีคำถามค้างคาใจเกี่ยวกับ Metadata Dublin Core มาก ว่าประโยชน์จริงๆ คืออะไรในเชิงการประยุกต์ใช้ที่เป็นภาพและผลที่ชัดเจน นอกจากการใช้เป็นข้อกำหนดการพัฒนาโปรแกรม ซึ่งคงเหมาะสำหรับโปรแกรมเมอร์ อีกทั้งได้พบว่ามีการนำ DC elements ไปใช้อย่างที่ไม่สมควร เช่น ใช้เป็นตำอธิบายรายการบนเว็บไซต์ (Label) เช่น แทนที่จะเขียนว่า เอกสารชิ้นนี้ผู้แต่งชื่อ บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ ก็ไประบุเป็น dc.Creator : บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ ก็เลยทำให้ไม่เข้าใจว่าระบุลักษณะนี้ทำไหม เพราะคนที่เข้ามาดูเว็บ ก็คงจะ งง เหมือนกันว่า dc.Creator คืออะไร (คิดว่าคงมีจำนวนหนึ่ง) และอาจจะมีอีกคำถามว่า ทำไหมไม่ใช้เป็นคำว่า “ผู้แต่ง หรือผู้เีขียนหรือ เจ้าของผลงาน” ซึ่งสื่อความได้เข้าใจดีกว่า (ทั้งๆ ที่ก็เป็นเว็บไซต์ภาษาไทย)
แต่ตอนนี้ก็ถึงบางอ้อและตระหนักแล้วว่า DC มีประโยชน์แน่ (สำหรับบางกลุ่ม) และนำไปใช้ได้จริง โดยโปรแกรมในกลุ่ม Reference Manager เช่น EndNote, Zotero จะดูดข้อมูลที่กำกับด้วย DC มาจัดทำเป็นรายการบรรณานุกรม แต่ทั้งนี้ผู้พัฒนาเว็บไซต์หรือฐานข้อมูลบนเว็บก็ต้องศึกษาเครื่องมือการสร้าง/ลงรายการกำกับเอกสารเป็น DC ด้วย รายละเอียดไว้หนหน้าจะมานำเสนอให้เห็นภาพชัดขึ้นดีกว่าครับ เย้ ในที่สุดก็ไม่ตะขวิดตะขวงใจกับ DC แล้ว
Meta tags นั้นมีไว้สำหรับใส่รายละเอียดของ Metadata ซึ่งจะบรรยายรายละเอียดเกี่ยวกับเว็บเพจที่ำกำลังแสดงผลอยู่ metadata ไม่ได้ถูกคิดค้นมาเพื่อใช้งานกับเว็บเพจ เพราะแรกเริ่มเดิมทีนั้น metadata ได้ถูกใช้ในกลุ่มพัฒนาฐานข้อมูลที่อ้างอิงถึงสารสนเทศ ในห้องสมุดเพื่อให้บรรณารักษ์ได้ใช้ในการจัดการระบบห้องสมุด ซึ่งถ้าหากจะว่าไปแล้วเราก็อาจเปรียบเทียบได้ว่า เว็บเพจต่างๆ นั้นเปรียบเสมือนห้องสมุดโลกขนาดใหญ่ ด้วยเหตุผลนี้เองจึงได้มีแนวความคิดในการนำ metadata มาประยุกต์ใช้กับเว็บเพจต่างๆ
Meta tags นั้นเป็นข้อความที่เอาไว้ประกาศใน Code แต่จะไม่แสดงผลในเว็บเพจ โดยเป็นเนื้อหาที่เกี่ยวกับเว็บไซต์ เช่น รายละเอียดของเว็บไซต์นี้ , Keywords ต่างๆ ที่ให้ Search Engine ทำการเก็บ Keywords นี้เพื่อให้ผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์ป้อน หากตรงกันก็จะนำเว็บนี้ไปแสดงที่ Search Engine หรือ Author ผู้พัฒนาเว็บไซต์ เป็นต้น
สำหรับหลายๆ ท่านที่สะสมภาพ อาจจะเกิดปัญหาการสืบค้นภาพ แต่ด้วยเทคนิคฝังคำค้นไว้ในภาพผ่าน IPTC Metadata ทำให้การสืบค้นภาพเป็นเรื่องง่าย สะดวกรวดเร็ว ลองดูได้จากบทความที่ STKS ได้ครับ และอีกบทความที่นำเสนอวิธีการใส่ Metadata
ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สไม่ได้มีจุดเด่นเฉพาะการใช้งานสำนักงานด้วย OpenOffice.org เท่านั้น แต่ยังสามารถนำมาประยุกต์ใช้เป็นเครื่องมือสื่อการเรียนการสอนสาขาบรรณารักษ์ หรือสารสนเทศได้เป็นอย่างดี เช่น
โดยโปรแกรมทั้งหมดที่แนะนำสามารถทำงานได้กับ Microsoft Windows ได้ทันทีครับ ลองศึกษาหรือนำไปประยุกต์กันดูไหมครับ
