»
S
I
D
E
B
A
R
«
ความสำคัญของการลงทะเบียนคลังความรู้
Jun 12th, 2011 by supaporn 94 views

จากปฏิญญาเบอร์ลิน (Berlin Declaration (2003 ) ต่อการเข้าถึงอย่างเสรีในองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และมนุษยศาสตร์  ที่ว่า   “ภารกิจของการเผยแพร่ความรู้จะสำเร็จเพียงครึ่งเดียว ถ้าสารสนเทศเหล่านั้นยังมิได้ถูกเปิดกว้างและสังคมเข้าถึงได้”

การที่จะให้บรรลุถึงวัตถุประสงค์นี้ คือ การนำแนวความคิด  Open Access (OA) มาใช้ และการสนับสนุนให้นักวิจัยเก็บสำเนาบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ไว้ที่คลังเก็บ หน่วยงานบางแห่งและหน่วยงานที่ให้ทุนสนับสนุนมีการพัฒนาเป็นนโยบายที่ออกบังคับใช้เป็นคลังเก็บสารสนเทศแบบเปิด (OA Depository)

การเติบโตของ OA Repositories อ้างตาม Directory of Open Access Repositories (OpenDOAR) มีหน่วยงาน จำนวน 1,794 แห่ง ขณะที่ Registry of Open Access Repositories (ROAR) มีจำนวน 1,941 แห่ง จำนวนรายการแต่ละแห่งที่สามารถเข้าถึงได้มีเกือบ 9 ล้านรายการ หน่วยงานที่มีคลังเอกสารควรจะพิจารณาการขึ้นทะเบียนคลังเอกสาร  การขึ้นทะเบียนทำให้หน่วยงานอื่นๆ สามารถเรียนรู้จากคลังเหล่านั้นและติดตามเป็นแบบอย่างได้ การขึ้นทะเบียนนี้ ช่วยให้เห็นถึงข้อตกลงของหน่วยงานในการประยุกต์ใช้นโยบายการเก็บถาวรส่วนตัวของหน่วยงาน (Self-archiving) นอกจากนี้ จะได้เห็นนโยบายที่ประกาศในแง่ของรายการที่นำเข้า นโยบายของเนื้อหาที่นำเข้า ประเด็นเมทาดาทา การสงวนรักษาในระยะยาว เป็นต้น  มีหลายแห่งที่สามารถขึ้นทะเบียนได้ ดังนี้

1. ROAR จุดประสงค์ของ ROAR คือ การสนับสนุนการพัฒนา Open access โดยการให้สารสนเทศเกี่ยวกับการเติบโตและสถานภาพของคลังเก็บทั่วโลก ปัจจุบันมี 248 รายการ

2. OpenDOAR เป็นทำเนียบนามทางการของคลังเก็บ OA ปัจจุบันมีการลงทะเบียน 1,704 รายการ

3. Who’s Using DSpace เป็นเว็บพจที่นิยมมากที่สุดบนเว็บไซต์ของ DSpace จุดประสงค์คือ เก็บรายการคลังเก็บเพื่อช่วยในการเชื่อมโยงผู้ใช้และเพื่อให้เกิดความร่วมมือในอนาคต

บรรณานุกรม:

Burnett, Peter. 2010.  The Importance of Registering Your Institutional Repository. INASP (Winter 2010) : 5.

Share
DSpace พระเอกจริงหรือไม่!!!!
Jul 5th, 2010 by Courseware2u 217 views

ค่อนข้างจะรู้สึกกังวลพอสมควรที่เห็นการยก DSpace มาเป็นพระเอกในการจัดเก็บเอกสารดิจิทัลในแทบทุกๆ ระบบงาน ไม่ว่าจะทำคลังเอกสารสถาบัน (IR- Institutional Repository) คลังจดหมายเหตุดิจิทัล (Digital Archives) คลังเอกสารมัลติมีเดียและอีกหลากหลาย จากการศึกษาของ STKS มาระยะหนึ่ง อยากเสนอให้พิจารณาโปรแกรมที่เหมาะสมกับลักษณะข้อมูล ลักษณะความต้องการก่อนน่าจะเป็นแนวทางดำเนินการที่เหมาะสมที่สุด ดีกว่าเห็นว่าสถาบันนั้น สถาบันนี้ใช้ DSpace เราจึงต้องใช้ด้วย

จุดด้อยของ DSpace มีค่อนข้างมาก และสำคัญที่สุดหน่วยงานที่นำมาใช้แทบจะไม่ได้ใช้ความสามารถแท้จริงของ DSpace เท่าไร เช่น การนำเข้าโดยเจ้าของผลงานผ่าน Workflow อีกทั้งยังไม่สนับสนุนระบบวิเคราะห์ ประมวลผลอันเป็นจุดเด่นที่จะช่วยดึงความสนใจของผู้นำเข้าและผู้บริหารหน่วยงานอีกด้วย ฝากประเด็นนี้ไว้ด้วยครับ

Share
คู่มือ/ซอฟต์แวร์ติดตั้ง DSpace บน Windows XP
Apr 16th, 2010 by Courseware2u 802 views

รวมคู่มือและซอฟต์แวร์สำหรับการติดตั้งโปรแกรมจัดการคลังเอกสารสถาบัน (IR – Institutional Repository) อย่าง DSpace ที่พัฒนาบนพื้นฐาน Open Source Software โดยเนื้อหาแนะนำการติดตั้งขั้นต้นสำหรับผู้สนใจบนระบบปฏิบัติการ Microsoft Windows XP เชิญดาวน์โหลดได้ที่เว็บไซต์ STKS – ทั้งนี้รายละเอียดปลีกย่อยต่างๆ และการติดตั้งบนระบบปฏิบัติการอื่น ผู้สนใจศึกษาได้ที่เว็บไซต์ของ DSpace นะครับ

Share
Plug-ins สำหรับ Joomla เพื่อสืบค้นไปยัง DSpace
Mar 19th, 2010 by Courseware2u 407 views

STKS ได้พัฒนา Extension ในรูปแบบ Plug-ins สำหรับ Joomla เพื่อปรับฟังก์ชันสืบค้นของ Joomla ให้สืบค้นทะลุไปยังคลังความรู้สถาบันที่พัฒนาด้วย DSpace โดยได้กำหนดต้นแหล่งให้สืบค้นไปที่ NSTDA IR ของ สวทช. ซึ่งผู้สนใจสามารถดาวน์โหลด Source code แล้วปรับแก้ไข URL ของคลังความรู้สถาบันที่พัฒนาด้วย DSpace ให้ตรงกับแหล่งข้อมูลของท่านได้ต่อไป

Share
ซอฟต์แวร์ในการจัดการคลังเก็บเอกสารอิเล็กทรอนิกส์
Oct 31st, 2009 by supaporn 431 views

ในระยะหลังมีการริเริ่มพัฒนาซอฟต์แวร์สำหรับการจัดการคลังเก็บเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ขึ้นเป็นจำนวนมาก บางองค์กรหรือหน่วยงานจัดทำขึ้นเพื่อใช้ในการสงวนรักษาเนื้อหาที่อาจจะสูญหายได้ บางหน่วยงานจัดทำขึ้นเพื่อให้สามารถเข้าถึงทรัพยากรสารสนเทศได้มากขึ้น ความเคลื่อนไหวที่ให้ใช้ได้อย่างเปิดกว้างนี้เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการพัฒนานี้ขึ้น การริเริ่มเอกสารดิจิทัล เช่น เอกสารก่อนการจัดพิมพ์ (pre-print) เอกสารหลังการจัดพิมพ์ (post-print) และเซิร์ฟเวอร์สำหรับจัดเก็บเอกสาร (document servers) ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อเป็นแนวทางใหม่ในวงการพิมพ์  เนื่องจากยังไม่สามารถควบคุมราคาของวารสารได้ โดยเฉพาะวารสารของหน่วยงานทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคนิค และ การแพทย์ อีกทั้งจำนวนผู้เขียนและมหาวิทยาลัยที่มีความกระตือรือร้นที่จะมีส่วนในการพิมพ์และสงวนรักษาด้วยตนเองมีมากขึ้น ๆ ตัวอย่างโปรแกรมที่ช่วยสนับสนุนงานด้านนี้ได้เป็นอย่างดี ได้แ่ก่ ล็อคคิส (LOCKSS) อีพริ้นท์ (EPrints) และ ดีสเปซ (DSpace)  สามารถอ่านศักยภาพของทั้ง 3 โปรแกรมได้ที่

http://www.stks.or.th/web  ล็อคคิส

http://www.stks.or.th/web อีพริ้นท์

http://www.stks.or.th/web ดีสเปซ

Share
ระบบสืบค้นเว็บไซต์แบบ One-search ที่รองรับ OAI-PMH
Oct 17th, 2009 by Courseware2u 458 views

ปัญหาของหน่วยงานขนาดใหญ่ที่มีระบบฐานข้อมูลหลายฐาน คือ การบริการสืบค้นจากทุกฐานข้อมูลร่วมกัน โดยเฉพาะการสืบค้นจากเว็บไซต์ที่มีรูปแบบการทำงานแตกต่างกัน แต่ด้วยเทคโนโลยี OAI-PMH ซึ่งเป็นมาตรฐานชนิดใหม่ที่ช่วยในการเก็บเกี่ยวเมทาดาทาของข้อมูลในฐาน ข้อมูลระบบเปิด (Open Archives) ทำให้การพัฒนาระบบสืบค้นออนไลน์จากหลากหลายฐานข้อมูลเป็นเรื่องง่าย สะดวก เช่น การพัฒนา Online One Search ด้วยเครื่องมือ The PKP Open Archives Harvester

ห้องสมุด สถานศึกษาชั้นนำหลากหลายทั้งในและต่างประเทศ ได้เลือกใช้ซอฟต์แวร์จัดการเอกสารดิจิทัลที่รองรับมาตรฐาน OAI-PMH เช่น DSpace, E-Prints, Open Journal System, Open Conference System ทำให้การจัดทำเว็บไซต์สืบค้นกลางจากเว็บที่พัฒนาด้วยเครื่องมือข้างต้นเป็น เรื่องง่ายขึ้น โดย The PKP Open Archives Harvester เป็นผู้ช่วยชั้นเยี่ยม 

รายละเอียดเพิ่มเติม

Share
DSpace ในประเทศไทย
Aug 2nd, 2009 by supaporn 706 views

เข้าไปสำรวจใน http://www.dspace.org/index.php/DSpace-Instances/Repository-List.html  เพื่อจะดูว่า ในประเทศไทยมีหน่วยงานใดใช้ DSpace บ้าง

ตอนนี้เพิ่มมากขึ้นแล้วค่ะ เป็นจำนวน 6 แห่ง คือ AIT, จุฬาฯ, สวทช., ม. ชินวัตร, ม. ศรีปทุม และล่าสุด มธ. ค่ะ

Share
การขึ้นทะเบียนคลังความรู้เ็ป็น open access
Aug 2nd, 2009 by supaporn 1,221 views

ประเทศไทยหลายหน่วยงานมีการจัดทำ IR (Institutional Repository) เท่าที่ทราบก็จะมี AIT, จุฬาฯ, สวทช. (โดย ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี), ม. ศรีปทุม ส่วนมากก็จะใช้โปรแกรม DSpace เป็นตัวทำคลังเก็บความรู้ดิจิทัลทางวิชาการของนักวิจัย คณาจารย์ บุคลากรของแต่ละแห่ง แต่เมื่อเข้าไปสืบค้นดูว่าแห่งใดได้ขึ้นทะเบียนเป็น open access repository บ้าง พบว่ามีเพียงแห่งเดียว คือ AIT โดยจดทะเบียนไว้ที่ OpenDOAR (http://www.opendoar.org/) ภายใต้โครงการ KIDS-D

คงเกี่ยวข้องกับอีกหลายหัวข้อ เช่น open access, OAI หรือ Open Archive Initiative เป็นต้น ท่านที่สนใจในการทำคลังความรู้ การทำ IR, การทำ self-archiving จะทยอยเขียนใน NSTDA Blog เรื่อยๆ คอยติดตามอ่านนะคะ

Share
จำเป็นต้องใช้ DSpace สร้างคลังเอกสารดิจิทัลหรือไม่ ?
Feb 2nd, 2009 by Courseware2u 745 views

กระแสการสร้างคลังเอกสารดิจิทัลด้วยโปรแกรม Open Source จาก MIT คือ DSpace ได้รับความนิยมสูงมากทำให้หลายๆ สถาบัน หลายหน่วยงานให้ความสำคัญ และสนใจใช้ DSpace กันอย่างมาก และมีคำถามมาที่ STKS เกี่ยวกับแนวทางการใช้โปรแกรม ตลอดจนให้ STKS แนะนำแนวทางการพัฒนาอยู่เสมอ ในส่วนของผู้เขียนเองอยากให้ข้อมูลว่าการพัฒนาระบบใด ไม่ควรไหลตามกระแส ควรจะเริ่มจากวิเคราะห์ความต้องการคลังเอกสารดิจิทัลของท่านก่อน ว่าท่านต้องการะบบอย่างใด จากนั้นจึงเลือกระบบที่เหมาะสม โดยโปรแกรมอีกหลายตัวที่นำมาใช้สร้างคลังเอกสารดิจิทัลได้ เช่น Joomla + Docman (Extension) หรือ Gallery2 หรือ Greenstone โดยแต่ละโปรแกรมจะนำมาให้ข้อมูลในโอกาสต่อไปครับ

Share
OSS ที่ใช้ในห้องสมุด
Dec 21st, 2008 by supaporn 1,243 views

โอเพนซอร์สซอฟต์แวร์ที่มีประโยชน์สำหรับการใช้งานในห้องสมุด มีหลายโปรแกรมด้วยกัน แบ่งเป็น

Library management system ก็จะมี Koha, PMP, PhpMyLibrary, OpenBiblio

Digital Library Software เช่น Greenstone

Content management system ได้แก่ Membo, eZ publish,  Phone

Courseware tools เช่น Moodle, Spaghettilearning, Claroline

Online journal publishing software: Open Journal System

Institutional archiving software คือ Eprints และ DSpace

Share
DSpace โดย STKS
Oct 4th, 2008 by Courseware2u 649 views

ในที่สุด STKS ก็ติดตั้ง DSpace และเปิดใช้งานได้เสียทีจากที่ลองมาหลายปี หลายรอบ โดยขณะนี้ STKS ได้ลงทะเบียนเป็นผู้ใช้งาน DSpace ไว้ที่เว็บไซต์ DSpace เป็นที่เรียบร้อยแล้ว โดยเป็นลำดับที่ 3 ของประเทศไทย ต่อจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยศรีปทุม

Share
“อยากรู้ ได้รู้”
Sep 1st, 2008 by titima 732 views

ต่อจากการร่วมสัมมนาชมรมห้องสมุดเฉพาะ ประจำปี ’51 ภาคบ่ายของวันที่ 2  (วันที่ 29 ส.ค. 51) เป็นช่วงของการศึกษาดูงาน ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 สายให้เลือก คือ เมืองหนังสือแห่งแรกของประเทศไทย และอุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จากการสำรวจพบว่าสายหลังนี้ได้รับความสนใจเกินกว่าครึ่งถึงขนาดปิดรับลงทะเบียนก่อนวันเปิดสัมมนาเสียอีก เนื่องจากสมาชิกที่เข้าต่างสนใจ Koha DSpace และ Greenstone โดยเฉพาะระบบห้องสมุดอัตโนมัติ Koha ซึ่งเป็น Open Source Software นอกจากคุณสมบัติของการใช้งานแล้ว ที่สำคัญคือช่วยประหยัดงบประมาณในการติดตั้ง และการบำรุงรักษา เป็นต้น Read the rest of this entry »

Share
Directory of Institutional Repositories (Part III)
Jan 16th, 2008 by supaporn 532 views

รายชื่อหน่วยงานที่ใช้โปรแกรม IR ค่ะ

Digital Commons (http://www.umi.com/products_umi/digitalcommons/

DSpace (http://wiki.dspace.org/DspaceInstances)

Fedora (http://www.fedora.info/community)

SDL : Search Digital Libraries (http://drtc.isibang.ac.jn/sdl/archives.php)

OAI Scotland Information Service (http://hairst.cdlr.strath.ac.uk/oaisis/Repositories.htm)

Public Knowledge Project, Open Archives Harvester (http://pkp.sfu.ca/harvester/archives.php)

Digital Academic Repositories (http://www.darenet.nl/en/page/language.view/repositories)

Open Language Archives Community (http://www.language-archives.org)

Share
ดีสเปซ (DSpace)
Jan 8th, 2008 by supaporn 1,074 views

ดีสเปซ หรือ DSpace เป็นโอเพ่นซอร์สซอฟต์แวร์อีกตัวหนึ่ง ซึ่งเป็นที่นิยมใช้กันมากในบทบาทของการเ็ป็น IR – Institutional Repository เป็นโปรแกรมที่มีความยืดหยุ่นมากกว่าอีพรินท์ เนื่องจากมีจุดประสงค์ในการเก็บถาวร เนื้อหาที่สามารถเก็บได้มีความหลากลาย เ็ก็บสารสนเทศดิจิทัลได้ทุกประเภท ดีสเปซเป็นสมาชิกในโครงการริเริ่มเก็บถาวรแบบเปิด (OAI – Open Archives Initiative) อีกด้วย

ดีสเปซเป็นโปรแกรมที่เหมาะสำหรับองค์กรขนาดใหญ่ที่มีความซับซ้อนมาก คือ มีการส่ง (submit) สารสนเทศจากหลาย ๆ แห่ง/หน่วยงานที่มีความแตกต่างกัน หรือ ชุมชน (community) โดยเจ้าของผลงานต้องใส่เมทาดาทาตามเค้าร่างของดับลินคอร์ (Dublin Core)

ดีสเปซมีระบบให้สิทธิแก่ผู้ใช้ ผู้ดูแลระบบสามารถเจาะจงผู้มีสิทธิในการส่งผลงาน (submitter) ผู้ประเมิน (Reviewer) ผู้แก้ไข เป็นต้น ก่อนที่ผลงานจะถูกเก็บลงในคลังเอกสารจะต้องผ่านกระบวนการประเมิน (review process) กระแสงานในดีสเปซมีการประเมินหลายระดับ ผู้ประเมิน (reviewer) สามารถตีคืนผลงานที่พิจารณาเห็นว่าไม่เหมาะสม ผู้รับรอง (approver) เป็นผู้ตรวจสอบกระบวนการส่งผลงาน ในเรื่องของการผิดพลาดในด้านต่าง ๆ เ่ช่น การลงเมทาดาทา และบรรณธิกรณ์เมทาดาทา (metadata editor) เป็นผู้มีิสิทธิในการแก้ไขเปลี่ยนแปลงเมทาดาทา

Share
ซอฟต์แวร์สำหรับการจัดการคลังเก็บเอกสารอิเล็กทรอนิกส์
Jan 6th, 2008 by supaporn 660 views

ปัจจุบันมีการพัฒนาซอฟต์แวร์สำหรับการจัดการคลังเก็บเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ขึ้นเป็นจำนวนมาก บางองค์กรหรือหน่วยงานจัดทำขึ้นเพื่อใช้ในการสงวนรักษาเนื้อหาที่อาจจะสูญหาย บางหน่วยงานจัดทำขึ้นเพื่อให้สามารถเข้าถึงทรัพยากรสารสนเทศได้มากขึ้น การเลือกใช้ซอฟต์แวร์เพื่อวัตถุประสงค์ดังกล่าวข้างต้น ควรพิจารณาถึงประเด็นต่าง ๆ ดังนี้ค่ะ

  • ประเภทของทรัพยากรสารสนเทศที่ต้องการเก็บ
  • ระยะเวลาของการเก็บ
  • ความเหมาะสมของซอฟต์แวร์
  • ค่าใช้จ่ายในการติดตั้งระบบ
  • ความรู้ด้านเทคนิคพิเศษ

ซอฟต์แวร์ที่สนับสนุนการจัดการคลังเก็บเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ ได้แ่ก่ ล็อคคิส (LOCKSS), อีพริ้นท์ (EPrints), ดีสเปซ (DSpace), เฟดอรา (Fedora) เป็นต้น

Share
»  Substance: WordPress   »  Style: Ahren Ahimsa