จับตาการเติบโตของ Social Networking และ Social Media พร้อมการเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาห้องสมุด

Read the rest of this entry »

เมื่อวันที่ ๓๐ กรกฎาคม ๒๕๕๓ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ได้จัด STKS สัญจร ร่วมกับ ศูนย์สนเทศและหอสมุด มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ ในหัวข้อเรื่อง Applied ICT for Executive Librarians เพื่อแนะนำเทคโนโลยีที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในห้องสมุดและศูนย์สารสนเทศ พร้อมทั้งรับทราบทิศทาง แนวโน้ม สำหรับบทบาทและหน้าที่ของห้องสมุดและศูนย์สารสนเทศในอนาคต เพราะฉะนั้น จึงได้เชิญผู้บริหารห้องสมุดและศูนย์สารสนเทศเป็นกลุ่มเป้าหมายในการรับฟัง

หลักๆ ของงาน คือ การเชิญผู้บริหารจากห้องสมุดหลายแห่ง ได้แก่ ดร.อารีย์ ธัญกิจจานุกิจ ผู้อำนวยการ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผอ. ศรีจันทร์ จันทร์ชีวะ ผู้อำนวยการ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผอ.สุวคนธ์ ศิริวงศ์วรวัฒน์ ผู้อำนวยการ ศูนย์สนเทศและหอสมุด มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ ร่วมเสวนาในฐานะผู้บริหาร ที่จะต้องมีการวางแผน มีมุมมอง มีทัศนคติ มีวิสัยทัศน์อย่างไร

ในช่วงของการเสวนาดังกล่าว ด้วยผู้บริหารแต่ละท่านมีประสบการณ์ในการบริหารงานห้องสมุดและศูนย์สารสนเทศ รวมกันแล้ว ร่วม ๑๐๐ ปี จึงมีผู้ร่วมฟัง กล่าวว่า เป็นการเรื่องเล่าร้อยปี ตอนแรกนึกว่า อายุของผู้ร่วมเสวนา กลับกลายเป็นว่า ถ้ารวมอายุ น่าจะเกิน ๑๐๐ ปี (เป็นงั้นไป) ผู้บริหารแต่ละท่านได้ร่วมเสวนา ร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ บางท่านก็ทำการบ้านและได้จากแหล่งเดียวกันอีกด้วย เช่น จาก 2010 top ten trends in academic libraries : a review of the current literature โดยเฉพาะ ผอ. สุวคนธ์ ได้ทำสไลด์สรุปเนื้อหาของบทความดังกล่าว ทำให้ผู้ฟังเห็นภาพได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น ดังนั้น จะขอสรุปจากบทความ สไลด์ และเก็บตกจากการเสวนา รวมๆ ได้ดังนี้

Read the rest of this entry »

OPAC ของห้องสมุดหลายแห่ง มีการเปิดช่องทางให้ผู้ใช้เข้ามากำหนด tag และให้คะแนน รวมทั้งคำวิจารณ์หนังสือ ตัวอย่าง เช่น ห้องสมุดในเครือข่าย GMILCS (http://www.gmilcs.org/libraries.asp) น่าสนใจทีเดียวค่ะ

เมื่อศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ศวท.) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้จัดประชุมวิชาการประจำปี ศวท. ครั้งที่ 1 ระหว่างวันที่ 19-20 มีนาคม 2553 โดยมีหัวข้อในการจัดงานครั้งนี้ คือ New Trends in Library and Information Management  จึงได้พยายามรวบรวมเนื้อหาที่มีความเกี่ยวข้องกับงานดังกล่าว เพิ่มเติมให้กับผู้ที่สนใจ เรื่องหนึ่งที่ขุดๆ ขึ้นมาได้และน่าสนใจ ก็คือ 10 Social Networking in Libraries Trends for 2010 ที่กล่าวถึง Social network ในปี 2010 ว่ามีแนวโน้มดังนี้

Read the rest of this entry »

จดหมายเหตุ (archives) หมายความว่า
๑.เอกสารต้นฉบับ (original) ซึ่งสิ้นกระแสการปฏิบัติงานของส่วนราชการหรือสถาบันเอกชนที่ผ่านการวินิจฉัยว่ามีคุณค่าสมควรเก็บรักษาไว้ตลอดไป เรียกว่า “เอกสารจดหมายเหตุ” (Archival Material)
๒. หน่วยงานที่มีหน้าที่รวบรวม จัดเก็บ สงวนรักษา และให้บริการเอกสารจดหมายเหตุ เรียกว่า หน่วยงานจดหมายเหตุ (Archival agency)
๓. อาคารที่เก็บรักษาเอกสารจดหมายเหตุ เรียกว่า หอจดหมายเหตุ (Archival Repository)

Read the rest of this entry »

จากที่ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ศวท.) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้เป็นส่วนหนึ่งของการสนับสนุนการใช้ซอฟต์แวร์ในกลุ่มโอเพนซอร์ส ได้รวบรวมสภาพการใช้โอเพนซอร์สในประเทศไทย และกลุ่มการใช้โอเพนซอร์สในห้องสมุด รวมทั้งความร่วมมือระหว่างห้องสมุดในกลุ่มโอเพนซอร์สด้วยกัน สามารถอ่านรายละเอียดได้ที่ http://stks.or.th

บอกข่าวในแวดวงห้องสมุดที่เป็นเครือข่ายกับ ศวท. ค่ะ ในวันที่ ๗ และ ๘ มกราคม ๒๕๕๓ สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดสัมมนา Thammasat University Libraries Networking Forum : Meet Dr. Cochrane โดยเชิญ ดร. Lynn Scott Cochrane ผู้อำนวยการห้องสมุดเดนิสัน ประเทศสหรัฐอเมริกา มาร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดเพื่อพัฒนาและส่งเสริมความร่วมมือระหว่างห้องสมุดในประเทศไทยและต่างประเทศ

นอกจาก Dr. Cochrane แล้ว ยังมีผู้บริหารจากห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาและจาก ศวท. ไปร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้วยค่ะ สนใจติดต่อ http://library.tu.ac.th/networkingconference

หัวข้อโดยสังเขป:

• Library Collaboration: Why and How? (Dr. Lynn Scott Cochrane)

• Library Collaboration: OhioLink Experience (Dr. Lynn Scott Cochrane)

• Thai Library Collaboration: What should we do next? (Assoc. Prof. Raweewan Auepanwiriyakul)  (NIDA)

• Thai Library Collaboration: Open Source and Library Collaboration (Supaporn Chaithammapakorn)  (STKS, NSTDA)

• Thai Library Collaboration: Provincial University Library Network (PULINET) (Assis. Prof. Dr. Narong Chimpalee) (SU.)

• Thai Library Collaboration: from the Private University Library Point of View (Dr. Malivan Praditteera) (Rangsit Univ.)

• Library Collaboration: OCLC WorldCat Local

Professional Indexing VS. Personal Indexing และ Subject Cataloging VS. Social Tagging  และ Taxonomy VS. Folksonomy และ Expert Metadata VS. User-Generated Metadata

กลุ่มคำทั้งสี่ชุดนี้ ถ้าถูกนำมาใช้ร่วมกันเพื่อประโยชน์ในการสืบค้นสารสนเทศของห้องสมุด น่าสนใจมากทีเดียว ปัจจุบันมีห้องสมุดหลายแห่งเริ่มนำแนวความคิดนี้มาใช้เพื่อเพิ่มศักยภาพของการสืบค้นทาง OPAC ของห้องสมุด สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่

http://www.stks.or.th/web

หากพูดถึงเครื่องมือเพื่อเข้าถึงเครือข่ายสังคม หรือ Social networking นั้น วันนี้คงไม่มีตัวใดที่มาแรงและได้รับความนิยมไปกว่า Twitter มาทำความรู้จักกับเจ้าเครื่องมือที่ว่า อะไรคือเหตุผลสำคัญที่ทำให้ Twitter ได้รับความนิยม โดยเฉพาะวิธีการใช้ Twitter สำหรับห้องสมุดและบรรณารักษ์ คลิกเพื่ออ่านฉบับเต็ม

ชอบเกร็ดความรู้ตอนหนึ่งที่ ศาสตราจารย์ คุณหญิง แม้นมาส ชวลิต ได้บันทึกไว้ในบทความ เรื่อง ยูเนสโกกับข้าพเจ้า (วารสารห้องสมุด ปีที่ ๓๐ ฉบับที่ ๑ มกราคม-มีนาคม ๒๕๒๙) เรื่องวิชาที่สอนในโรงเรียนบรรณรักษศาสตร์ของประเทศเดนมาร์ก เมื่อครั้งที่ ท่านไปอบรมวิธีสอนวิชาบรรณารักษศาสตร์

คุณหญิงเล่าว่า วิชาที่น่าสนใจมาก มีจิตวิทยาการเรียนรู้ และวิธีทดสอบการเรียนรู้ วิธีอ่านให้เร็ว (เพราะบรรณารักษ์จำเป็นต้องอ่านหนังสือมาก เพื่อปฏิบัติงานหลายอย่าง จึงจำเป็นต้องสามารถอ่านหนังสือได้เร็ว) วิธีศึกษาความต้องการของสังคม  น่าสนใจลองนำมาทดสอบกับตัวเองดูนะคะว่าเรารู้แค่ไหน

แม้ว่าการวิเคราะห์และลงรายการสารสนเทศสำหรับห้องสมุดจะมีเป้าหมายหลักที่สำคัญหนึ่ง เพื่อช่วยเหลือและอำนวยความสะดวกแก่ผู้ใช้บริการในการค้นหาและเข้าถึง สารสนเทศที่ผู้ใช้ต้องการ โดยมุ่งที่ผู้ใช้บริการเป็นหลัก แต่สิ่งนี้เป็นเพียง “ความคิด” หรือ คือ  “ความจริง” อ่านเรื่องนี้ทั้งหมดที่ http://www.stks.or.th/web/index.php?option=com_content&task=view&id=2792&Itemid=132

เล่น Blog มานานพอสมควรแล้วก็ว่าได้ ทั้งในฐานะผู้เขียน ผู้พัฒนา/บริการ และผู้อ่าน แต่ไม่เคยอยู่กับ Blog ไหนได้นานเท่า http://digital-scholarship.org/digitalkoans เลยครับ สองวันนี้ใช้เวลากับ Blog ดังกล่าวนานมาก เพราะหลากหลายคำตอบที่เกี่ยวกับงานห้องสมุดโดยเฉพาะเทคโนโลยีสำหรับห้องสมุด หาคำตอบได้ชัดๆ ก็จาก Blog นี้เลยครับ แบบว่าตอบได้อย่างจังมาก ทำให้หลายงานที่ยังมองภาพไม่ออก เริ่มประติดประต่อได้ และสองวันนี้เลยคลอดเว็บใหม่ภายใต้ stks เยอะมาก เช่่นเว็บที่รองรับการเก็บข้อมูลจาก OAI Archives เว็บที่เก็บเกี่ยวรายการบรรณานุกรม การทำเว็บตัวเองให้รองรับ OAI และ OSS เจ๋งๆ ที่ยังไม่เคยเล่น ไม่เคยได้ยินอีกเยอะ

ยังไงก็ลองหาเวลาอ่านดูนะครับ เผื่อติดใจเหมือนผม

ลองฝึกหัดเครื่องมือเหล่านี้ดู เป็นประโยชน์กับห้องสมุดของคุณอย่างแน่นอน

• TweetDeck: สร้างกลุ่มของ Tweet และจัดการข้อมูลในระบบ เช่น การส่ง Tweet จากตัวโปรแกรมโดยตรงไม่ต้องเข้าหน้าเว็บ  การเลือกการแสดงผลข้อความ Tweet ได้หลายรูปแบบ การนำเสนอข้อความที่ Tweet เป็นคอลัมน์ๆ พร้อมชุดควบคุมคอลัมน์การใช้งาน และการค้นหา Trending Topic หรือ เรื่องที่กำลังมีคนพูดถึงอย่างมากใน Twitter ได้

• Twrivia: ป้องกันเรื่องไม่สำคัญ คำถาม เล็กๆ น้อยๆ ใหม่ๆ  ในแต่ละวัน สำหรับผู้ใช้งาน

Read the rest of this entry »

ลองเข้าไปดู Feed เหล่านี้นะคะ แล้วอาจจะเห็นว่าห้องสมุดอื่นๆ เค้าใช้ Twitter กันอย่างครึกโครมอย่างไรกันบ้าง

• @librarycongress:  Library of Congress หรือ หอสมุดรัฐสภาอเมริกัน ห้องสมุดขนาดใหญ่แห่งหนึ่งของโลก

• @AtYourLibrary:  At Your Library  คือ  เคมเปญของ  ALA public awareness เพื่อโปรโมทคุณค่าของห้องสมุด

Read the rest of this entry »

อย่าลืมว่า คุณสามารถใช้ Twitter ช่วยประกาศและการอัพเดทข้อมูล ข่าวสารของห้องสมุดคุณได้ สารพัดที่จะแจ้ง เช่น

• ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการประชุม สัมมนาของห้องสมุด

• ส่งข่าวให้ผู้ใช้ของคุณทราบว่ามีอะไรใหม่ๆ เข้ามา เช่น หนังสือ วารสาร บริการใหม่ ในห้องสมุด

• แจ้งข่าวสารถึงเทคโนโลยีล่าสุด

• แจ้งโครงการของห้องสมุด ขายหนังสือ โครงการใหม่ๆ ของห้องสมุด

• ส่งข้อความเตือนไปถึงผู้ใช้ถึงหนังสือใหม่ที่ต้องการ

• สร้างข้อความเตือนเฉพาะกลุ่ม เพื่อแจ้งข่าว เหตุการณ์สำหรับผู้ใช้เฉพาะกลุ่ม เช่น กลุ่มเด็ก ชมรมหนังสือ และวัยรุ่น

• ใช้ Twitter เพื่อชี้ให้เห็นว่า เว็บไซต์เรามีอะไรน่าสนใจ

• ส่งข้อความสั้นบอกข่าวของห้องสมุด  เช่น การอ่าน และการบรรยาย โดยการพิมพ์ข้อความสั้นๆ เกี่ยวกับการอ่านหรือการบรรยาย หรืออัพเดทข่าวเพื่อให้ผู้ใช้ทราบว่าจำนวนเท่าไรที่สามารถเข้าร่วมฟังกิจกรรมได้