“รองเท้าต้านแรงโน้มถ่วง” (anti-gravity shoes) ของ “ไมเคิล แจ็กสัน” (Michael J. Jackson) ซึ่งเป็นนวัตกรรมการออกแบบรองเท้าที่ได้รับสิทธิบัตรจากสำนักสิทธิบัตรสหรัฐฯ โดยได้รับหมายเลขสิทธิบัตร (Patent number) 5,255,452 เมื่อ 26 ต.ค.2536 หลังจากยื่นขอไปเมื่อ 29 ม.ค.2535
Read the rest of this entry »
สวิสเซอร์แลนด์ สวีเดน สิงคโปร์ ติดกลุ่มประเทศผู้นำสร้างนวัตกรรมสูงสุดของโลกประจำปี 2555 ไทยรั้งอันดับ 57
องค์การทรัพย์สินทางปัญญาสากล (ไวโป) แห่งสหประชาชาติเปิดเผยผลการจัดอันดับประเทศผู้สร้างนวัตกรรมสูงสุดของโลก 141 ประเทศ พิจารณาจากการจัดการองค์กรความรู้ การลงทุนพัฒนาบุคลากรและการวิจัย โครงสร้างพื้นฐานของประเทศ ระบบตลาด และ ความเชื่อมั่นในการดำเนินธุรกิจ รวมทั้งผลิตผลของนวัตกรรม เช่น สิทธิบัตร และ ซอฟต์แวร์ที่สร้างรายได้ให้กับประเทศในปีที่ผ่านมา Read the rest of this entry »
คุณทราบหรือไม่ว่า Steve Jobs มีสิทธิบัตรภายใต้ชื่อตัวเองถึง 317 สิทธิบัตร โดยมีชื่อของ Steve Jobs เป็นผู้จดสิทธิบัตรคนแรกในการออกแบบ iPod และยังจดสิทธิบัตรในการออกแบบ laptop ที่หลากหลาย ยิ่งไปกว่านั้น ได้มีการจดสิทธิบัตรถึงผลิตภัณฑ์ที่แตกต่างของ iPhone และ iPod ถึง 13 ชิ้น และจากการเปิดเผยโดยหน่วยงายปกป้องสิทธิบัตรลิขสิทธิ์ทางปัญญาและเครื่องหมายการค้าของสหรัฐอเมริกา ถึงรูปภาพประกอบการขอลิขสิทธิ์ทางปัญญา โดย Apple ตั้งชื่อ ประกอบการจดสิทธิบัตรนี้ว่า “Three State Icon for Opearations” ซึ่งเป็นผลงานการออกแบบชิ้นสุดท้ายของ Steve Jobs ก่อนที่จะเสียชีวิต
บรรณานุกรม:
Steve Jobs’ Secret Formula: How He Won Over Critics, Scored 317 Patents & Changed the World. Mashable Business. http://bit.ly/pyFfx5 (Oct 9, 2011)
Steve Jobs’s Patents. The New York Times. http://www.nytimes.com/interactive/2011/08/24/technology/steve-jobs-patents.html (Oct 9,2011)
MacTogether. Steve Jobs กับงานจากความคิดสร้างสรรค์ชิ้นสุดท้ายของเขาเพื่อทุกคน. http://www.mactogether.com/archives/2571?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter&utm_campaign=mactogether (Oct 9, 2011)
สวทช. จับมือ กรมทรัพย์สินฯ ร่วมคุ้มครองงานวิจัย มุ่งใช้เชิงพาณิชย์
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ลงนาม “บันทึกความตกลงว่าด้วยความร่วมมือในการพัฒนางานด้าน ทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม” มุ่งพัฒนาทรัพย์สินทางปัญญาของประเทศ คุ้มครองผลงานวิจัย ของไทย รวมถึงพัฒนาการตรวจสอบสิทธิบัตร จัดทำคู่มือและจัดอบรมการตรวจสอบการประดิษฐ์แก่เจ้าหน้าที่ และส่งเสริมการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์อย่างแท้จริง
ข่าววิทยาศาสตร์ล่าสุดจากวารสารเนเจอร์ ฉบับวันที่ 18 สิงหาคม 2554 ข่าวหมวดธุรกิจ - Stem-cell patent. สำนักงานสิทธิบัตรและเครื่องหมายการค้า สหรัฐอเมริกา ได้อนุมัติสิทธิบัตรฉบับแรก ในเรื่องการใช้เทคโนโลยีในการชักนำเซลล์ต้นกำเนิดชนิด Pluripotent stem cell (iPS) ที่มีการพัฒนาจากนักประดิษฐ์ ชื่อ Shinya Yamanaka แห่งมหาวิทยาลัยเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น ได้มีการอนุมัติรับรองความคุ้มครองเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม นี้ ผู้แทนจากมหาวิทยาลัย Akemi Nakamura ได้กล่าวว่า มหาวิทยาลัย อาจจะไม่ใช่ประโยชน์ในสิทธิบัตรนี้เพื่อการจำกัดในงานวิจัย iPS ในวัตถุประสงค์ที่ไม่มุ่งหวังผลกำไร แต่ว่ามหาวิทยาลัย จะจัดตั้งบริษัทแยกตัวออกมาเป็น iPS Academia Japan ในกรุงเกียวโต อาจมีการร้องขอค่าใบอนุญาต จากบริษัทเชิงพาณิชย์ทีมีการใช้เซลล์ iPS โดยที่มหาวิทยาลัยเกียวโตได้รับการคุ้มครองจากการที่ได้รับสิทธิบัตรเรื่องเซลล์ iPS นี้ ในทวีปยุโรปและที่อื่นๆ เรียบร้อยแล้ว
อ้างอิง : Stem-cell patent. (2011). Seven days : The News in brief. Nature., 476 (7360), 256 – 257.
http://www.nature.com/news/2011/110817/pdf/476256a.pdf
เมื่อกล่าวถึงสิทธิบัตร (Patent) จะมีคำศัพท์สำคัญอยู่หลายคำ เช่น คำว่า ผู้ประดิษฐ์ หรือ นักประดิษฐ์ (Inventor) ในแวดวงสิทธิบัตร มีความหมายอย่างไร
ในพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 มาตรา 3 ให้คำนิยามคำว่า การประดิษฐ์ ว่าเป็น การคิดค้น หรือ คิดทำขึ้น อันเป็นผลให้ได้มาซึ่งผลิตภัณฑ์หรือกรรมวิธีใดขึ้นใหม่ หรือ การกระทำใด ๆ ที่ทำให้ดีขึ้นซึ่งผลิตภัณฑ์ หรือ กรรมวิธี และคำว่า กรรมวิธี หมายถึง วิธีการ กระบวนการ หรือกรรมวิธีในการผลิตหรือการเก็บรักษาให้คงสภาพหรือให้มีคุณภาพดีขึ้นหรือการปรับสภาพให้ดีขึ้นซึ่งผลิตภัณฑ์ และรวมถึงการใช้กรรมวิธีนั้น ๆ ด้วย
สำหรับเจ้าของสิทธิบัตร หรือ ผู้ขอถือสิทธิ ใช้คำศัพท์ว่า Assignee
สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาเรื่องทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual property) สิ่งสำคัญที่ควรรู้นอกเหนือจากประเภทของทรัพย์สินทางปัญญาว่ามีอะไรบ้างแล้วนั้น ประเด็นเรื่องของกฎหมาย นับว่ามีความสำคัญ เพื่อเรียนรู้ในการป้องกันสิทธิและการละเมิด ซึ่งประเทศไทยมีการบังคับใช้กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาประเภทต่าง ๆ รวม 7 ฉบับ คือ 1. พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 2. พระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 แก้ไขเเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 และ (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2542 3. พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2543 4. พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 5. พระราชบัญญัติแบบผังภูมิของวงจรรวม พ.ศ. 2543 6. พระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 7. พระราชบัญญัติคุ้มครองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ พ.ศ. 2546
ในทุกๆ ปี สวทช. โดย สำนักงานจัดการสิทธิเทคโนโลยี (TLO) จัดให้มีงาน NSTDA Inventor’s Day and Technopreneur Prize 2011เพื่อ ส่งเสริมและสนับสนุนให้นักวิจัยได้มีการสร้างสรรค์ผลงาน เพื่อให้ได้รับการคุ้มครองสิทธิบัตร เพื่อให้มีความเป็นไปได้ในการแข่งขันทางธุรกิจสามารถถ่ายทอดไปยังหน่วยงาน ภายนอกและเกิดรายได้กลับมายัง สวทช. ได้
ข่าววิทยาศาสตร์ล่าสุดจากวารสารเนเจอร์ ฉบับวันที่ 17 มีนาคม 2554 ข่าวหมวดนโยบาย Single EU patent ผู้แทนรัฐมนตรีจาก 25 ประเทศของกล่มสหภาพยุโรป 27 ประเทศ ได้ทำข้อตกลงในการจัดตั้งระบบสิทธิบัตรของกลุ่มประเทศยุโรปแบบระบบเดียว (single European patent system) เมื่อวันที่ 10 มี.ค. ที่คาดหวังว่าจะเปิดบริการได้ในปี 2012 ปัจจุบันนี้ การยื่นขอจดทะเบียนสิทธิบัตรต้องขอยื่นในแต่ละประเทศและทำการแปลภาษาในกลุ่มยุุโรป เป็นกระบวนการที่มีค่าใช้จ่ายสูง คณะรัฐมนตรีได้ใช้ประโยชน์จากโครงการ Enhanced cooperation เพื่อให้เกิดความก้าวหน้า โดยที่ในข้อตกลงที่ได้ตัดออก 2 ประเทศ คือ อิตาลีและสเปน ซึ่งเป็นประเทศที่คัดค้าน ในเรื่องการแปล ภาษาที่เน้นเฉพาะภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส และเยอรมันเท่านั้น
ก่อนหน้าวันที่มีข้อตกลงกัน 2 วัน ศาลยุติธรรมของยูโรป (European court of Justice) ได้ประกาศ ว่าระบบการฟ้องร้องสิทธิบัตรของยุโรปอาจจะขัดต่อรัฐธรรมนูญ แต่อย่างไรคงไม่มีผลกระทบต่อระบบการยื่นขอจดทะเบียนสิทธิบัตรแบบพื้นฐาน
อ้างอิง : Single EU patent. (2011). Seven days : The News in brief. เนเจอร์., 471 (7338), 270 – 271. Available at : http://www.nature.com/news/2011/110316/full/471270a.html
การวิเคราะห์ข้อมูลสิทธิบัตรและจัดทำแผนที่สิทธิบัตร (Patent Mapping) เรื่อง พลาสติกที่ได้จากวัสดุธรรมชาติ (Bioplastics) จากฐานข้อมูล Delphion โดยกำหนดคำสืบค้นด้วยคำว่า Bioplastics เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2554 พบจำนวน 135 เรื่อง ครอบคลุม 5 สำนักสิทธิบัตร คือ US, EP, JP, WO และ DE และนำมาวิเคราะห์เป็นแผนที่สิทธิบัตรด้วยโปรแกรม Text Mining ชื่อ Vantage Point ได้ผลสรุปดังนี้ Read the rest of this entry »
สภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ ผ่านร่างกฎหมายเพื่อยกเครื่องระบบจดทะเบียนสิทธิบัตรที่ใช้มานานกว่า 50 ปี เพื่อปรับปรุงคุณภาพของสิทธิบัตรที่ออกมาให้โดย U.S. Patent Trademark Office (USTO) การจัดให้มีทางเลือกที่เสียค่าใช้จ่ายต่ำ (Low Cost Alternative) เพื่อการต่อสู้คดีในการฟ้องร้องว่าใครเป็นผู้มีสิทธิ์ในการจดสิทธิบัตรที่แท้จริง และที่สำคัญได้แก่การปรับกฎหมายสิทธิบัตรสหรัฐฯให้สอดคล้องไปในทางเดียวกันกับกฎหมายนี้ในประเทศอุตสาหกรรมอื่นๆ ซึ่งผู้สนับสนุนกฎหมายนี้หวังว่าจะช่วยยับยั้งคดีความที่ยาวนานและสับสนในปัจจุบันได้
อ่านเพิ่มเติมได้ที่
http://www.nstda.or.th/index.php/nstda-doc-archives/doc_download/364—-92550
การออกกฎหมายที่จะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระบบสิทธิบัตรสหรัฐฯ ยังไม่สามารถหาข้อยุติได้ในเรื่องการชดเชยต่อผู้ถือสิทธิบัตร ว่าควรจะพิจารณาอย่างไรหากมีกรณีละเมิดเกิดขึ้น ประชาคมธุรกิจสหรัฐฯเกิดความแตกแยกเป็น 2 ฝ่าย
เป็นที่คาดหวังว่า เมื่อร่างกฎหมายฉบับใหม่มีการเสนอเข้าวาระการพิจารณาของวุฒิสภาสหรัฐฯ ในอนาคตนั้น จะไม่ได้เป็นการเลือกฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด แต่จะเป็นร่างที่ทุกฝ่ายทุกสาขาในเศรษฐกิจสหรัฐฯ ได้รับการปฏิบัติที่ทัดเทียมกัน
ติดตามอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.nstda.or.th/index.php/nstda-doc-archives/doc_download/328—-62551
Gene patent twist
เป็นข่าววิทยาศาสตร์ล่าสุด จากวารสารเนเจอร์ ฉบับ 4 พฤศจิกายน 2553 หมวดธุรกิจ
รัฐบาลสหรัฐอเมริกา ให้ความสำคัญในเรื่องการต่อสู้ในชั้นศาล เรื่อง สิทธิบัตร ของ ยีน ชื่อ BRCA1 กับ BRCA2 ที่ใช้ในการวินิจฉัยทดสอบความเสี่ยงของการเป็นมะเร็งเต้านม ที่บริษัทผู้พัฒนามีเป้าหมายจะขอครอบครองสิทธิ์นี้ ศาลแขวงของกรุงนิวยอร์ค ได้ตัดสินชี้ขาดเมื่อเดือน มีนาคม นี้ ในประเด็นเรื่องสิทธิบัตรยีนมะเร็งนี้ว่า ไม่มีผลบังคับใช้หรือเป็นโมฆะ โดยสำนักงานสิทธิบัตรและเครื่องหมายการค้าของสหรัฐอเมริกา (USPTO) ได้สรุปไว้ว่า ลำดับเบสของดีเอ็นเอที่มีการดัดแปลง (modified DNA sequences) อาจจะสามารถขอยื่นจดสิทธิบัตรได้ ส่วน ดีเอ็นเอ ที่ไม่มีการดัดแปลง ไม่สามารถขอยื่นจดสิทธิบัตรได้ นี้เป็นวิธีปฎิบัติอยู่ในขณะนี้ที่ USPTO
อ้างอิง จากคอลัมน์สรุปข่าว ช่วง 7 วัน (Seven days : The News in brief) วารสารเนเจอร์ ฉบับที่ 7320 ฉบับวันที่ 29 ตุลาคม – 4 พฤศจิกายน 2553
สรุปจากการสัมมนาเรื่อง การขอรับความคุ้มครองในสิทธิบัตร / อนุสิทธิบัตรจากงานวิจัย และเทคนิคการพิจารณาขั้นการประดิษฐ์ที่สูงขึ้น จัดโดย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) วันที่ ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓
สิทธิบัตร (Patent) คำนี้หลายท่านคงคุ้นเคยและได้ยินกันมาบ้างแล้ว แต่มันคืออะไร มีความสำคัญอย่างไร สิทธิบัตร จัดเป็นทรัพย์สินทางปัญญาประเภทหนึ่ง ซึ่งมีความหมายว่า เป็นผลงานที่เกิดจากความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์ เป็นทรัพย์สินอีกประเภทหนึ่งนอกเหนือไปจากทรัพย์สินที่เราคุ้นเคย คือ ทรัพย์สินประเภทสังหาริมทรัพย์และอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งทรัพย์สินทั้งหมดเหล่านี้สามารถตีค่าออกเป็นราคา หรือมูลค่าได้ ทรัพย์สินทางปัญญาแบ่งได้เป็นหลายชนิด เช่น สิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ เครื่องหมายการค้า แบบผังภูมิวงจรรวม เป็นต้น ทรัพย์สินทางปัญญาแต่ละชนิด มีกฎหมายคุ้มครองเป็นการเฉพาะ นอกเหนือไปจากกฎหมายแพ่งและอาญา ดังนั้นผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสีย หรือเกี่ยวข้อง ต้องมีความรู้เพื่อรักษาสิทธิและป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้น ในแวดวงการวิจัย และวิชาการ ทรัพย์สินทางปัญญาอยู่ในรูปสิทธิบัตร อนุสิทธิบัตร และลิขสิทธิ์ เป็นส่วนใหญ่ การขอรับความคุ้มครองผลงานวิจัยให้เป็นสิทธิบัตร หรืออนุสิทธิบัตรนั้น ต้องเข้าข่ายกฎเกณฑ์ตามที่กำหนด คือ มีความใหม่ มีขั้นการประดิษฐ์ที่สูงขึ้น และมีการประยุกต์ใช้ได้จริงในภาคอุตสาหกรรม ดังนั้นการร่างคำขอสิทธิบัตร หรืออนุสิทธิบัตร จำเป็นต้องมีการสืบค้นข้อมูลสิทธิบัตร รวมทั้งข้อมูลผลงานวิชาการอื่น ๆ ในเรื่องที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนข้อมูลทางการค้า ทั้งนี้นักวิจัยในแต่ละสาขาเป็นผู้ที่เข้าใจในเรื่องงานวิจัยที่ดีที่สุด หากสามารถร่างคำขอสิทธิบัตรได้ด้วยตนเอง โอกาสที่งานวิจัยชิ้นนั้นสามารถได้รับความคุ้มครองสิทธิบัตรก็มีมากขึ้น
คำบรรยายของวิทยากรชาวญี่ปุ่น เรื่องที่ 4 Toward Risk Minimization and Expansion of opportunity by Utilizing IP Information (การใช้ประโยชน์ข้อมูลทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อลดความเสี่ยงและการเพิ่มโอกาส) โดย Ms.Sugawara, Intelligence & Information Center Unit, IP Division, Mitsui Chemicals Inc. วิทยากร เริ่มต้นด้วยการยกตัวอย่าง ทรัพย์สินทางอุตสาหกรรมที่เห็นได้ชัดเจน คือ ผลิตภัณฑ์สิ่งประดิษฐ์ เครื่องดื่มชาเขียวบรรจุภาชนะปิดสนิทและวิธีการผลิต สิทธิบัตรหมายเลขที่ 4111414 ผู้ยื่นขอ บริษัทคิรินบิเวอร์เรจ การออกแบบผลิตภัณฑ์ มอเตอร์สกูตเตอร์ หมายเลขที่ 1312626 ผู้ถือสิทธิ บริษัทยามาฮ่ามอเตอร์ เครื่องหมายการค้า Hello Kitty หมายเลขจดทะเบียน 4236649 ผู้ถือสิทธิ บริษัทซันริโอ
