เราพบดีเอ็นเอที่ไหนบ้าง ภายในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต มีสารพันธุกรรมที่เรียกว่า ดีเอ็นเอ (DNA) ทำหน้าที่กำหนดรูปร่างลักษณะของสิ่งมีชีวิต ในเซลล์สิ่งมีชีวิตโดยทั่วไป ดีเอ็นเออยู่ในนิวเคลียส แต่ในสิ่งมีชีวิตบางชนิดจะมีดีเอ็นเอที่อยู่ในโครงสร้างส่วนอื่นของเซลล์นอกเหนือจากในนิวเคลียส เช่นใน Read the rest of this entry »
เทคโนโลยีดีเอ็นเอกับการปรับปรุงพันธุ์สิ่งมีชีวิต จากการหาของป่าเพื่อนำมาใช้เป็นอาหาร มนุษย์เริ่มทำการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ และมีการปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้พืชและสัตว์มีคุณสมบัติตามที่ต้องการ รวมทั้งให้ผลผลิตเพิ่มขึ้น จากความหลากหลายทางสายพันธุ์ ตัวอย่างเช่น ข้าวป่า ที่มักมีความทนทานต่อโรค Read the rest of this entry »
ดีเอ็นเอเครื่องหมายกับการปรับปรุงพืชและสัตว์ ในการศึกษาระดับยีน นอกจากต้องการทราบโครงสร้างหน้าที่ และการทำงานของยีนแล้ว ยังต้องการทราบตำแหน่งของยีนแต่ละยีนว่าอยู่บนแท่งโครโมโซมใด ที่ตำแหน่งใด และยีนแต่ละตัวอยู่ห่างกันแค่ไหน ซึ่งเปรียบเสมือนแผนที่ยีน เช่น ข้าวมีโครโมโซม 12 แท่งลักษณะ Read the rest of this entry »
ความปลอดภัยทางชีวภาพ (biosafety) ปัจจุบัน เทคโนโลยีชีวภาพก้าวหน้าเร็วมาก เรารู้ส่วนประกอบของยีนและดีเอ็นเอแต่เทคโนโลยีมีประโยชน์และโทษได้ หากการพัฒนาและการใช้ไม่ระมัดระวังจึงเกิดแนวคิดในเรื่อง “ความปลอดภัยทางชีวภาพ” เพื่อพิจารณาผลกระทบและประเมินความเสี่ยงหรือ Read the rest of this entry »
สาเหตุส่วนหนึ่งของโรคอ้วนเกิดจากพฤติกรรม จึงมีความพยายามค้นหายีนต้นตอมาโดยตลอด นักวิทยาศาสตร์จากคิงส์คอลเลจ ประเทศอังกฤษ โดย ดร.ทิม สเป็กเตอร์ ค้นพบว่า ยีน KLF14 เป็นที่มาของโรคที่เกิดจากความอ้วนทั้งปวง ทีมนักวิทยาศาสตร์ได้ศึกษายีนจาก 20,000 ตัวอย่างซึ่งตัดออกมาจากเนื้อเยื่อไขมันใตัผิวหนังของฝาแฝดผู้หญิงชาวอังกฤษ Read the rest of this entry »
การค้นหายืนของ Dr. Dennis Drayna พบว่าการแต่งงานกันเองภายในปากีสถานจะนำไปสู่ความผิดปกติในพันธุกรรม การพูดติดอ่างมีในกลุ่มคนปากีสถานและคนอินเดีย เรียกว่า GNPTAB ได้มีการศึกษาในกลุ่มประเทศเอเชียใต้ ยังพบว่าการผ่าเหล่าในยีนสองกลุ่ม คือ กลุ่ม GNPTG และ กลุ่ม NAGPA หากมีการตรวจรักษาคนพูดติดอ่างอย่างใกล้ชิดของการผ่าเหล่าของทั้งสองประเภท เป็นสาเหตุของความผิดปกติของเอมไซม์ กลุ่มของเซลล์สมองส่วนหนึ่ง ซึ่งเกี่ยวข้องกับการสร้างคำพูดมีความอ่อนไหวต่อความผิดปกติของระบบเอ็มไซม์
ติดตามอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.nstda.or.th/nstda-doc-archives/doc_download/814—-52554
Gene patent twist
เป็นข่าววิทยาศาสตร์ล่าสุด จากวารสารเนเจอร์ ฉบับ 4 พฤศจิกายน 2553 หมวดธุรกิจ
รัฐบาลสหรัฐอเมริกา ให้ความสำคัญในเรื่องการต่อสู้ในชั้นศาล เรื่อง สิทธิบัตร ของ ยีน ชื่อ BRCA1 กับ BRCA2 ที่ใช้ในการวินิจฉัยทดสอบความเสี่ยงของการเป็นมะเร็งเต้านม ที่บริษัทผู้พัฒนามีเป้าหมายจะขอครอบครองสิทธิ์นี้ ศาลแขวงของกรุงนิวยอร์ค ได้ตัดสินชี้ขาดเมื่อเดือน มีนาคม นี้ ในประเด็นเรื่องสิทธิบัตรยีนมะเร็งนี้ว่า ไม่มีผลบังคับใช้หรือเป็นโมฆะ โดยสำนักงานสิทธิบัตรและเครื่องหมายการค้าของสหรัฐอเมริกา (USPTO) ได้สรุปไว้ว่า ลำดับเบสของดีเอ็นเอที่มีการดัดแปลง (modified DNA sequences) อาจจะสามารถขอยื่นจดสิทธิบัตรได้ ส่วน ดีเอ็นเอ ที่ไม่มีการดัดแปลง ไม่สามารถขอยื่นจดสิทธิบัตรได้ นี้เป็นวิธีปฎิบัติอยู่ในขณะนี้ที่ USPTO
อ้างอิง จากคอลัมน์สรุปข่าว ช่วง 7 วัน (Seven days : The News in brief) วารสารเนเจอร์ ฉบับที่ 7320 ฉบับวันที่ 29 ตุลาคม – 4 พฤศจิกายน 2553
นักวิจัยสามารถศึกษาและทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นได้อย่างลึกซึ้ง โดยการใส่ยีนที่ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมเข้าไปในเซลล์เพื่อให้การพัฒนาย้อนกลับ แล้ววิเคราะห์เซลล์นั้นเพื่อหาสาเหตุและกระบวนการการเกิดโรค จากความพยายามอันยาวนาน นักวิทยาศาสตร์ได้ประสบความสำเร็จในการค้นพบวิธีการเปลี่ยนแปลงเซลล์ของมนุษย์ โดยการนำเซลล์ผิวหนังของผู้ป่วยที่ป่วยจากโรคต่าง ๆ มาเปลี่ยน (Reprogram) ให้มีคุณสมบัติเหมือนกับเซลล์ต้นตอ จากนั้นนำเซลล์ที่ถูกเปลี่ยนคุณสมบัติเหล่านี้มาเลี้ยงในห้องทดลองเพื่อศึกษาการะบวนการของการเกิดโรคในผู้ป่วยโดยการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นของเซลล์ ความสำเร็จครั้งนี้จะเป็นบันไดสำคัญในการก้าวไปสู่การรักษาผู้ป่วยโดยใช้เซลล์ของผู้ป่วยเอง การเปลี่ยนแปลงเซลล์นี้จะต้องใช้เทคนิคทางพันธุกรรมพิเศษซึ่งนักวิทยาศาสตร์ได้เคยทดลองกับเซลล์ของหนูเมื่อสองปีที่แล้ว ได้กำจัดหน่วยความจำการที่เกี่ยวกับพัฒนาการของเซลล์เป็นเหตุให้เซลล์พัฒนากลับไปสู่ระยะเริ่มต้นของตัวอ่อน แล้วจึงเลี้ยงเซลล์นั้นให้เจริญไปเป็นส่วนอื่น ๆ
ติดตามอ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://www.nstda.or.th/index.php/nstda-doc-archives/doc_download/259—-12552
จากข้อสงสัยในอดีต ทำไม DNA จึงสามารถบรรจุอยู่ภายในเซลล์ที่มีขนาดเล็กได้? ถึงวันนี้มีคำตอบ
นักวิจัยพบเทคนิคโดยการศึกษาโครงสร้างสามมิติของหน่วยพันธุกรรมของมนุษย์ (Human genome) และค้นพบกลไกที่สามารถตอบคำถามทำไม DNA จึงสามารถบรรจุอยู่ภายในเซลล์ที่มีขนาดเล็กได้ เนื่องจาก DNA มีการขดตัวกันแน่นเป็นโครงสร้างทรงกลมอยู่ภายในเซลล์
ในช่วงที่เซลล์ไม่ได้เกิดการแบ่งตัว DNA ของมนุษย์ซึ่งมีความยาวประมาณ 2 เมตร จะขดตัวรวมกันแน่นในบริเวณเล็กๆ ของเซลล์ซึ่งกว้างประมาณ 0.01 มิลลิเมตรเท่านั้น DNA จะจับตัวเรียงกันเป็นกลุ่มเล็กๆ และค่อยๆ จับรวมกันเป็นกลุ่มใหญ่จนแน่นและปราศจากปม
เหตุผลหนึ่งที่นักวิจัยต้องการตอบข้อสงสัยนี้ เพราะจากการแสดงออกหรือไม่แสดงออกของยีนจะถูกควบคุมโดยองค์ประกอบที่อยู่ภายใน DNA ซึ่งเมื่อนักวิจัยรู้ว่าส่วนใดของ DNA ที่อยู่ใกล้กันอาจทำให้สามารถวิเคราะห์ได้ว่ายีนมีการถูกควบคุมอย่างไร เช่น การพับซ้อน ที่ผิดปกติและก่อให้เกิดมะเร็ง เป็นต้น
ติดตามอ่านเพิ่มเติมได้ที่: http://www.nstda.or.th/index.php/nstda-doc-archives/doc_download/292—-122552
พบกับบุคคลยอดเยี่ยมแห่งเอเชีย จากการคัดเลือกของบรรณาธิการ รีดเดอร์ส ไดเจสท์ ประจำประเทศต่างๆ ในเอเชีย ประจำปี 2553 ได้แก่ จอกคิน อาร์ปูธรรม, แสงเดือน ชัยเลิศ, อาร์วินด์ เกจรีวาล, หยาง เหว่ยหลิน, บริดเจต หลิว ตัน และอับดุล สัททาร์ เอดิ พร้อมกับไขปริศนาของยีน ที่งานวิจัยทำให้เราเรียนรู้ว่า พันธุกรรมส่งผลต่อสุขภาพอย่างไร ยังมีความเป็นจริงที่ยังไม่รู้เกี่ยวกับโรคมะเร็ง จากผู้ป่วยมะเร็งเต้านมถ่ายทอดประสบการณ์ของตัวเองถึงสิ่งที่ไม่เคยคิดว่าจะพบ พร้อมแนะวิธีรับมือ และสิ่งที่ผู้อ่านน่าจะให้ความสนใจเป็นอย่างมาก ก็คือ บริหารการเงินให้แข็งแรง หาอ่านรายละเอียดบทความต่างๆ เหล่านี้ของ Reader’s Digest สรรสาระ ฉบับเดือนมกราคม 2553 ได้ที่ห้องสมุดกลาง สวทช.
การค้นพบของโครงการเออร์ลีเบิร์ด ได้เปรียบเทียบยีนของนก 169 ชนิด และจัดลำดับนิวเคลียร์ดีเอ็นเอจากโครโมโซม 15 คู่ เพื่อไขปริศนาวิวัฒนาการของนก ข้อมูลใหม่ที่เก็บรวบรวมมาเป็นเวลาห้าปี อาจทำให้ความเชื่อเก่าๆ ตกไป เนื่องจากที่ผ่่านมามีหลักฐานซากดึกดำบรรพ์ไม่มากพอที่จะศึกษาลำดับขั้นของวิวัฒนาการ จึงต้องอาศัยภายวิภาคศาสตร์ รูปลักษณ์ และพฤติกรรมเป็นช่องทางหลักในการเชื่อมโยงความเกี่ยวดองระหว่างนกแต่ละชนิด
ที่มา:National Geographic ฉบับภาษาไทย 8, 93 (เม.ย. 2552) : 18
