เมื่ออาทิตย์ที่ผ่านมาศูนย์สารนิเทศมนุษยศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯร่วมกับสถานทูตสหรัฐอเมริกา จัดบรรยายพิเศษ เรื่อง New Technology and Best Practice in Library Services วิทยากร โดย Mr.John Hickok บรรณารักษ์จาก California State University, Fullerton, USA เริ่มต้นด้วยบรรยากาศที่เป็นกันเองของ Mr.John แล้วเข้าสู่เนื้อหาหลักซึ่งเกี่ยวข้องกับประเด็นต่างๆ คือ Best Practice ของ California State University โดยแบ่งเป็น Technical services และ User services ต่อด้วยแนวโน้มของการบริการห้องสมุดเน้นที่บริการเชิงรุก
หลากหลายประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการนำเทคโนโลยีทั้งเก่าและใหม่ที่ประยุกต์ใช้กับงานบริการห้องสมุดซึ่งมีอยู่หนึ่งสไลด์ของ Mr.John ในหัวข้อ OCLC Prompt Catสไลด์แสดงกราฟเปรียบเทียบบทบาทที่เปลี่ยนไปของบรรณารักษ์เมื่อ 20 ปีที่แล้วกับปัจจุบันในบทบาททางด้าน Catalog ด้าน e-Resource และด้าน Instruction โดยแปรผกผันกันในปัจจุบันเน้นในสองด้านคือด้าน e-Resource และด้าน Instruction บทบาทในการเป็นบรรณารักษ์ไอทีที่ต้องปรับทันตามเทคโนโลยีและบริบทของสังคมที่เปลี่ยนไป แล้วงานด้าน Catalog ไปไหน? ไม่ได้หายไปไหนครับแต่ถูกลดบทบาทลงเพราะสามารถใช้บริการของ OCLC Prompt Catซึ่งช่วยประหยัดเวลา แต่อย่าลืมนะครับ copy catalog ไม่ได้เป็นคำตอบสุดท้าย กรณีหนังสือภาษาไทยมีสหบรรณานุกรมแห่งชาติแล้วหรือยัง อ่านข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะในประเด็นดังกล่าวโดยอาจารย์สุภาพรและอาจารย์บุญเลิศ Read the rest of this entry »
Mr. John Hickok Librarian/Instructor จาก California State University, Fullerton campus มาบรรยายพิเศษ เรื่อง New Technology and Best Practice in Library Services ซึ่งศูนย์สารนิเทศมนุษยศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดขึ้น โดยได้รับความร่วมมือจาก Information Resource Center (IRC), U.S. Embassy in Thailand โดยจัดขึ้นเมื่อวันอังคารที่ 23 พ.ย. 2553 ณ ห้อง 304 ชั้น 3 อาคารมหาจักรีสิรินธร คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นั้น
ประเด็นหนึ่งที่ John พูดถึงก็คือ Prompt Cat ที่เป็นตัวช่วยให้บรรณารักษ์ใช้ช่องทางนี้ในการลดเวลาการ Catalog ทำให้มีส่วนในการลดจำนวนบรรณารักษ์ที่ทำหน้าที่วิเคราะห์ทรัพยากรสารสนเทศ (ต่างประเทศ) จาก 20 ปีที่ผ่านมามากเลยทีเดียว มีข้อสังเกต ก็คือ เรื่องการมี Prompt Cat นี้ ที่เป็นช่องทางช่วยในการลงรายการและวิเคราะห์เลขหมู่นั้น สำหรับเมืองไทย อย่างไรก็คงตัดขาดหรือลดจำนวนบรรณารักษ์ลงไม่ได้เหมือนต่างประเทศ เพราะเรายังมีหนังสือภาษาไทย ที่ก็ยังไม่เห็นว่าจะมีสหบรรณานุกรมแห่งชาติที่จะให้ดาวน์โหลดได้เหมือนต่างประเทศ หรือจะมีหน่วยงานที่ทำเพื่อเชิงพาณิชย์ก็ได้ และอีกประการหนึ่ง ผู้เขียนได้ยินมาขนาดที่ว่า ไม่ต้องเรียนแล้ว วิชาการลงรายการทรัพยากรสารสนเทศ และวิชาการวิเคราะห์ทรัพยากรสารสนเทศ เพราะมีระบบเหล่านี้อยู่แล้ว แต่ขอโทษนะคะ ถ้าบรรณารักษ์ไม่เรียนทั้งสองวิชา จะรู้หรือว่า ที่ไปลอกหรือ copy หรือดาวน์โหลดมาน่ะ ลงรายการผิดหรือถูกน่ะ รายการแต่ละรายการคืออะไร งงเหมือนกันที่ได้ยินค่ะ ว่าคิดได้อย่างไร โดยเฉพาะคนที่พูดเป็นอาจารย์ซะด้วย ระบบ Prompt Cat คงเป็นช่องทางที่ช่วยเหลือเท่านั้นเองค่ะ ตอนที่ผู้เขียนไปฝึกงาน ที่ Akron University รัฐโอไฮโอ มีตำแหน่ง Copy Cataloger อยู่ คนที่ปฏิบัติงานตำแหน่งนี้ ไม่ได้เป็นบรรณารักษ์ แต่มีหน้าที่ในการสืบค้นจากระบบ Prompt Cat ของ OCLC หรือ OhioLink พิจารณาทุกอย่างว่าเหมือนกับเล่มที่กำลังรายการ จึงดาวน์โหลดมาเข้าระบบฐานข้อมูลของห้องสมุดค่ะ ซึ่งหนังสือภาษาต่างประเทศ มีมาตรฐานที่จะพิจารณารายการต่างๆ ทุกอย่างได้อย่างดี แต่หนังสือภาษาไทย ไม่มีมาตรฐานในการจัดทำ บางทีก็ไม่มี ISBN ไม่มีหน้า Copyright ไม่มีการลงข้อมูลอย่างสมบูรณ์พอ ต้องให้บรรณารักษ์ใช้วิทยายุทธในการหาข้อมูลที่ไม่ได้อยู่ในหน้า Chief source of information แต่ก็ถือว่า หนังสือภาษาไทยเป็นตำรานอกเวลาเรียนที่ให้บรรณารักษ์ฝึกหัดการลงรายการได้เป็นอย่างดี
เรียนรู้เทคโนโลยีใหม่และกรณีตัวอย่างการให้บริการห้องสมุด นวัตกรรมสำหรับห้องสมุดและบรรณารักษ์ รวมถึงแนวทางการบริการเชิงรุก โดย Mr. John Hickok Librarian/Instructor จาก California State University, Fullerton campus และ ประธานกรรมการ ALA International Relations Roundtable Orientation คลิกที่นี่เพื่ออ่านต่อ
ปัจจุบัน ห้องสมุดต้องหาวิธีดำเินินการต่างๆ เพื่อเสริมบทบาทของห้องสมุดที่แต่เดิมมีแต่บริการเชิงรับ หรือ Demand management คือ บริการเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ ห้องสมุดต้องปรับเปลี่ยนให้มีแนวคิดในเชิงรุกหรือ Demand creation โดยการสร้างให้เกิดความต้องการใช้ ต้องการอ่านเกิดขึ้น และต้องการมาใช้ บทความนี้ เสนอตัวอย่างของการนำเทคโนโลยีสารสนเทศของห้องสมุดเพื่อบริการเชิงรุก จากห้องสมุดทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อเป็นแนวความคิดและเป็นแนวทางในการหาวิธีการเชิงรุกที่อาจจะนำมาประยุกต์ใช้ได้ตามความเหมาะสม สามารถอ่านรายละเอียดได้ที่ http://stks.or.th
จากงานวิจัยเชิงสำรวจ เรื่อง Librarians and information scientists in the blogosphere: an exploraatory analysis ของ Noa Aharony ที่วิเคราะห์บล็อคทั้งหลายของบรรณารักษ์และนักเอกสารสนเทศ (ต่างประเทศ) ที่เขียนกันนั้นมีลักษณะการใช้ แท็ก อย่างไร โดยรวบรวมข้อมูลจาก Top 25 Librarian Bloggers ของ Online Education Database (http://oedb.org/) และมีการสืบค้นบล็อค โดยใช้คำว่า library and information science จาก Technorati เพิ่มเิติม สามารถคัดเลือกได้ 30 บล็อค ภายใต้หลักเกณฑ์ที่ว่า บล็อคที่ถูกเลือกมานั้นเขียนโดยบรรณารักษ์หรือนักเอกสารสนเทศ และยังเป็นบล็อคที่ใช้งานอยู่ในระหว่างการสำรวจ คือ ช่วงเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน ปี ค.ศ. 2008 Read the rest of this entry »
http://oedb.org/blogs/ilibrarian/ ลองเข้าไปท่องเว็บนี้ดูนะคะ มีบทความที่เกี่ยวข้องกับบรรณารักษศาสตร์ สารสนเทศาศาสตร์ เทคโนโลยีสารสนเทศ เทคโนโลยีทางการศึกษา ที่น่าติดตามมากมายเลยทีเดียว ตามอ่านจนไม่อยากหยุด เช่น
หากพูดถึงเครื่องมือเพื่อเข้าถึงเครือข่ายสังคม หรือ Social networking นั้น วันนี้คงไม่มีตัวใดที่มาแรงและได้รับความนิยมไปกว่า Twitter มาทำความรู้จักกับเจ้าเครื่องมือที่ว่า อะไรคือเหตุผลสำคัญที่ทำให้ Twitter ได้รับความนิยม โดยเฉพาะวิธีการใช้ Twitter สำหรับห้องสมุดและบรรณารักษ์ คลิกเพื่ออ่านฉบับเต็ม
ชอบเกร็ดความรู้ตอนหนึ่งที่ ศาสตราจารย์ คุณหญิง แม้นมาส ชวลิต ได้บันทึกไว้ในบทความ เรื่อง ยูเนสโกกับข้าพเจ้า (วารสารห้องสมุด ปีที่ ๓๐ ฉบับที่ ๑ มกราคม-มีนาคม ๒๕๒๙) เรื่องวิชาที่สอนในโรงเรียนบรรณรักษศาสตร์ของประเทศเดนมาร์ก เมื่อครั้งที่ ท่านไปอบรมวิธีสอนวิชาบรรณารักษศาสตร์
คุณหญิงเล่าว่า วิชาที่น่าสนใจมาก มีจิตวิทยาการเรียนรู้ และวิธีทดสอบการเรียนรู้ วิธีอ่านให้เร็ว (เพราะบรรณารักษ์จำเป็นต้องอ่านหนังสือมาก เพื่อปฏิบัติงานหลายอย่าง จึงจำเป็นต้องสามารถอ่านหนังสือได้เร็ว) วิธีศึกษาความต้องการของสังคม น่าสนใจลองนำมาทดสอบกับตัวเองดูนะคะว่าเรารู้แค่ไหน
ได้อ่านบทความเก่าๆ แต่มีหลายสิ่งที่มีเป็นความรู้ ตอนนี้หยิบวารสารห้องสมุด ปีที่ 30 ฉบับที่ 1 มกราคม-มีนาคม 2529 ตอนนั้นยังไม่มีกิจการอันใดกับวงการบรรณารักษศาสตร์แม้แต่น้อย แต่กำลังอยู่ในช่วงศึกษาเก็บเล็กผสมน้อยความรู้ต่างๆ ทางบรรณารักษศาสตร์อยู่
จากบทความ เรื่อง มองอาจารย์แม้นมาสกับงานสอน ก็เลยทราบว่า แผนกวิชาบรรณารักษศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปี พ.ศ. 2498 เปิดการสอนวิชาบรรณารักษศาสตร์เป็นแห่งแรก เคยทราบแต่เพียงว่า จุฬาฯ เป็นแห่งแรก แต่ไม่เคยทราบว่าเก่าแก่มากขนาดนี้ และช่วงนั้นมีการสอนวิชา ห้องสมุดกับสังคม การเลือกหนังสือและอุปกรณ์ต่างๆ การบริหารงานในห้องสมุด ความรู้ทางสังคมศาสตร์ วรรณกรรมทางสังคมศาสตร์ และหนังสือสำหรับเด็ก (ซึ่งทั้งหมดเป็นวิชาที่ คุณหญิงแม้นมาส สอน) เป็นต้น หลายวิชาเป็นพื้นฐานที่มีการเรียนการสอนในช่วงที่ผู้เขียนยังศึกษาอยู่ แต่ในปัจจุบันไม่ทราบว่า ได้หายไปวิชาเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นมาอย่างมากหลายแล้วหรือยัง
แม้ว่าการวิเคราะห์และลงรายการสารสนเทศสำหรับห้องสมุดจะมีเป้าหมายหลักที่สำคัญหนึ่ง เพื่อช่วยเหลือและอำนวยความสะดวกแก่ผู้ใช้บริการในการค้นหาและเข้าถึง สารสนเทศที่ผู้ใช้ต้องการ โดยมุ่งที่ผู้ใช้บริการเป็นหลัก แต่สิ่งนี้เป็นเพียง “ความคิด” หรือ คือ “ความจริง” อ่านเรื่องนี้ทั้งหมดที่ http://www.stks.or.th/web/index.php?option=com_content&task=view&id=2792&Itemid=132
ลองฝึกหัดเครื่องมือเหล่านี้ดู เป็นประโยชน์กับห้องสมุดของคุณอย่างแน่นอน
Read the rest of this entry »
ลองเข้าไปดู Feed เหล่านี้นะคะ แล้วอาจจะเห็นว่าห้องสมุดอื่นๆ เค้าใช้ Twitter กันอย่างครึกโครมอย่างไรกันบ้าง
อย่าลืมว่า คุณสามารถใช้ Twitter ช่วยประกาศและการอัพเดทข้อมูล ข่าวสารของห้องสมุดคุณได้ สารพัดที่จะแจ้ง เช่น
ประโยชน์อีกอย่างหนึ่งที่ห้องสมุดสามารถใช้ Twitter มาเอื้อต่อกิจกรรมของห้องสมุด ก็คือ การอภิปราย การโต้ตอบกับผู้ใช้ การสื่อสาร โดยการ
ห้องสมุดสามารถใช้ Twitter เป็นแหล่งอ้างอิงได้ ลองมาดูตัวอย่างกันนะคะ แล้วลองไปประยุกต์ใช้กับห้องสมุดของเราดู
