ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกูล รองผู้อำนายการ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) บรรยายหัวข้อจะเรียนจะสอนอย่างไร ให้เป็นบรรณารักษ์ 2.0 สรุปได้ดังนี้ สมัยเป็นนักเรียนมักใช้ข้อมูลในหมวด 510 และ 621 (หมวดคณิตศาสตร์ และ วิศวกรรมศาสตร์) จากห้องสมุด วันนี้จะพูดเชิงกระตุ้นให้เกิดความก้าวหน้าในวงการบรรณารักษ์กันอย่างไร รวมทั้งที่ผ่านมาได้นำเสนอความรู้คลื่นลูกใหม่ให้แก่ทีมงาน STKS ซึ่งมีความเข้มแข็งทำให้งานก้าวหน้าไปได้ด้วยดี
ในเมืองไทยช่วงที่ผ่านมา มีการจัดสัมมนาในหัวข้อเช่น การเปลี่ยนแปลงยุคใหม่ Web 2.0 มาก ห้องสมุดมีพัฒนาการตั้งแต่ Alexandia Library ประเทศอิยิปต์ นับป็นคุณูปการแก่ชาวโลกที่มีจัดการความรู้ให้มาตั้งแต่อดีตกาล
ความรู้บรรณารักษ์ยุคใหม่ ควรมีแกนหลัก ๆ คือ 1. การบริหารจัดการ (การบริหารโครงการ การจัดการความรู้) 2. เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (การหลอมรวมเทคโนโลยี / Web Technology / Web Programming / Data / Knowledge Mining / การจัดการฐานข้อมูล / RFID กับห้องสมุด) 3. การตลาด (การบริการ / การจัด / ประเมินผล / การปรับเปลี่ยนตนเอง) 4. กฎหมาย / ทรัพย์สินทางปัญญา ตัวหนังสือถูกแปรเปลี่ยนเป็นอิเล็กทรอนิกส์ / ดิจิทัล ข้อมูลต่าง ๆ ต้องอยู่บนเว็บ ขณะนี้ผู้ใช้ไม่สนใจข้อมูลว่ามาจากห้องสมุด ค้นจาก Google เป็นหลัก Social Network บรรณารักษ์สามารถเข้าร่วมได้ หากมีหัวข้อที่ถกเถียงกันอยู่ที่ไม่ถูกต้อง แต่ห้องสมุดมีข้อมูลที่ถูกต้อง สามารถนำเสนอขึ้นมาได้ ขณะนี้เป็นยุค Digtal Lifestyle / Digital Workstyle ต้องปรับตัวมองไปอนาคตข้างหน้า สรุป จะหาความเป็นเลิศในบริการเชิงรุกอย่างไร มีเทคโนโลยีอะไร จุดเปลี่ยนของบรรณารักษ์ขอเสนอคำใหม่จาก บรรณารักษ์ เป็น ปัญญารักษ์ คือเป็นการเก็บสงวน (Preservation) ความรู้ของผู้เชี่ยวชาญ (ที่เสียชีวิต) ทักษะของปัญญารักษ์ ควรมีลักษณะ ดังนี้ กลุ่มที่ 1 1. เข้าใจผู้ใช้ (รู้สิ่งที่ชอบ / ไม่ชอบ ของผู้ใช้) 2. มนุษยสัมพันธ์ 3. สร้างเครือข่ายความร่วมมือ 4. ประยุกต์ความร่วมมือจากเครือข่าย ผลงานจะเป็น Double ขึ้นได้ถ้าช่วยกันทำ กลุ่มที่ 2 1. หมั่นเรียนรู้ หาคำตอบใหม่ ๆ (หากไม่ Refresh ตัวเอง ความรู้จะหดหายไปเรื่อย ๆ) 2. ไม่กลัวการเปลี่ยนแปลง 3. ว่องไว กระฉับกระเฉง กลุ่มที่ 3 เห็นความสำคัญของเทคโนโลยี สรุปด้วยการตั้งโจทย์ ให้สำรวจตนเอง และหลักสูตรบรรณารักษ์ ควรปรับเปลี่ยนหรือไม่
- – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - - สรุปการบรรยายในงานประชุมวิชาการประจำปี 2552 ศวท. ดร. ทวีศักดิ์ กออนันตกูล วันที่ 17 กันยายน 2552
