ปัจจุบัน “ประชากรกุ้งกุลาดำ” จากแหล่งธรรมชาติ เริ่มมีไม่เพียงพอกับความต้องการของกลุ่มผู้เลี้ยง ส่งผลให้พ่อค้าบางราย “นำกุ้งกุลาดำปลอมปนกับกุ้งกุลาลาย” ส่งขายเกษตรกร ซึ่งเมื่อเลี้ยงไประยะเวลานานทำให้เกิดปัญหาอัตราการเจริญเติบโตน้อย และมีขนาดที่เล็ก ดังนั้นเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว อีกทั้งให้ไทยเป็นผู้นำด้านการเพาะเลี้ยงกุ้ง เป็นที่ยอมรับในตลาดโลกด้านคุณภาพการผลิต จึงได้มีการวิจัยเรื่อง “เพิ่มปริมาณพ่อพันธุ์แม่พันธุ์และพัฒนาพันธุ์กุ้งกุลาดำให้มีความแข็งแรงต้านทานโรค” ขึ้น

Read the rest of this entry »

สามารถตรวจตัวอย่างจำนวนมากเพื่อคัดกรอง ด้วยวิธีทำที่ง่าย รวดเร็ว ไม่ต้องการผู้เชี่ยวชาญสูง

ประเทศไทยเป็นประเทศที่ส่งออกเนื้อสัตว์รายใหญ่รายหนึ่งของโลก จากความต้องการของสินค้ามีมากทำให้เกษตรกรต้องหาวิธีในการเพิ่มผลผลิตให้เพียงพอกับความต้องการ วิธีหนึ่งที่มีการใช้กัน คือ การใช้ยาและสารเคมีเพื่อป้องกันและรักษาโรคที่เกิดขึ้น และผลข้างเคียงในการกระตุ้นการเจริญเติบโตของสัตว์ โดยเฉพาะในกลุ่มยาต้านจุลชีพ เช่น ยาในกลุ่มคลอแรมฟินิคอลและไนโตรฟูแรน ซึ่งผลตามมาคือ เกิดการตกค้างของสารในเนื้อสัตว์และเป็นปัญหาอย่างรุนแรงสำหรับการส่งออกของสินค้าในประเทศไทย

สวทช. ได้สนับสนุนให้นักวิจัย ดร.กิตตินันท์  โกมลภิส จุฬาลงกรณ์ พัฒนาโคลนและโมโนโคลนอลแอนตีบอดีต่อ  AMOZ  (3-อะมิโน-5-มอร์ฟอลิโนเมทิล-2-ออกซาโซลิติโนน) ด้วยวิธี ELISA เพื่อทดสอบอนุพันธ์สารไนโตรฟูแรนได้สำเร็จ  โดยสามารถตรวจตัวอย่างจำนวนมากเพื่อคัดกรอง ด้วยวิธีทำที่ง่าย รวดเร็ว ไม่ต้องการผู้เชี่ยวชาญสูง

จุดเด่นเทคโนโลยี

• พัฒนาวิธีการตรวจสอบสารตกค้างของ  AMOZ  (3-อะมิโน-5-มอร์ฟอลิโนเมทิล-2-ออกซาโซลิติโนน)  ด้วยวิธี  ELISA
• มีความจำเพาะสูง

รายการอ้างอิง : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. ผลงานวิจัย สวทช. สู่เชิงพาณิชย์ ปี 2549-2554. ปทุมธานี : สำนักงานฯ, 2554.

เทคนิคการตรวจนี้เป็นประโยชน์สำหรับเฝ้าระวังและป้องกันการแพร่กระจายของโรคในบ่อเลี้ยง ช่วยลดระยะเวลาในการดำเนินงานและอัตรากรสูญเสียในเชิงอุตสาหกรรมได้เป็นอย่างมาก เนื่องจากมีค่าใช้จ่ายการตรวจต่อตวอย่างที่ถูกกว่า

IMNV (Infectious Myonecrosis Virus) เป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัสอีกโรคหนึ่งที่มีการกล่าวขวัญกันในหมู่ผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้ง เนื่องด้วยพบว่ามีการระบาดเกิดขึ้นในบางประเทศแล้ว โรคนี้พบตรั้งแรกที่บราซิลในปี พ.ศ. 2545 ซึ่งครั้งนั้นทำให้กุ้งขาวที่เลี้ยงมีอัตราตายสูงถึงประมาณ 60-85% คิดเป็นผลผลิตที่สูญเสียไปประมาณ 20,000 ตัน จากนั้นพบมีการระบาดไปที่อินโดนีเซีย ในปี พ.ศ. 2549 ซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายไม่น้อยเช่นกัน

สำหรับประเทศไทย มีรายงานอย่างไม่เป็นทางการพบการระบาดของโรค IMNV ที่จังหวัดจันทบุรี ระยอง สตูล และสงขลา

อาการของโรคที่สังเกตได้ชัดคือ กล้ามเนื้อกุ้งจะขาวขุ่นและตาย หรืออาจพบลักษณะส่วนหางของกุ้งตาย (อัมพาต) หรืออาจมีอาการกล้ามเนื้อเป็นสีแดงเหมือนกุ้งต้มสุกแล้ว ทั้งยังสามารถเกิดได้กับกุ้งทุขนาด ตั้งแต่ในโรงเพาะฟัก และบ่อเลี้ยง

จุดเด่นเทคโนโลยี

• เทคโนโลยีการตรวจไวรัส IMNV ด้วยเทคนิค LAMP ที่มีความสะดวก รวดเร้ว แม่นยำ เทียบเท่าเทคนิค NESTED PCR มากกว่า PCR 100-1000 เท่า)
• เครื่องมือตรวจวัดที่มีประสิทธิภาพเทียบเท่า แต่ใช้เวลาสั้นกว่าการตรวจสอบผลผลิตด้วยิวธี run gel eletrophoresis

รายการอ้างอิง : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. ผลงานวิจัย สวทช. สู่เชิงพาณิชย์ ปี 2549-2554. ปทุมธานี : สำนักงานฯ, 2554.

ชุดตรวจวินิจฉัยใหม่นี้ จะสามารถป้องกันปัญหาโรคระบาดในกุ้ง ซึ่งมีความไวและความแม่นยำสูง และสะดวกรวดเร็วในการใช้งาน ซึ่งช่วยในการตรวจวินิจฉัยหาไวรัสแหลมสิงห์ ที่มีความจำเป็นต่อระบบการผลิตพ่อแม่พันธ์กุ้งบ่อดินที่ปลอดเชื้อเช่นเดียวกับการตรวจไวรัสชนิดอื่นๆ

ซึ่งจะส่งผลดีโดยตรงต่อความสามารถในการควบคุมกระบวนการผลิตลูกกุ้งปลอดเชื้อ ที่ถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญในอุตสาหกรรมของการเลี้ยงกุ้ง

ไวรัสแหลมสิงห์ (Laem Singh Virus, LSNV) เป็นไวรัสชนิดใหม่ที่ยังไม่เคยปรากฏรายงานการค้นพบในที่ใดมาก่อน ทั้งในกุ้งกุลาดำและสัตว์ในกลุ่มครัสเตเชี่ยน (Crustacean) อื่นๆ โดยไวรัสดังกล่าวแยกมาจากกุ้งที่แตกขนาดและโตช้าในอำเภอแหลมสิงห์

ถึงแม้ว่าจะไม่มีการค้นพบอาการของโรคที่เกี่ยวข้องกับไวรัสแหลมสิงห์ที่ชัดเจน นอกเหนือจากการโตช้าที่เป็นสาเหตุหลักของปัญหากุ้งแตกขนาด แต่ไม่สามารถบอกได้อย่างแน่นอนว่าภายใต้สภาวะหรือระยะอื่นๆ ของกุ้ง เช่นสภาวะที่ก่อให้เกิดความเครียด หรือระยะสืบพันธุ์ในกุ้ง ไวรัสชนิดนี้ไม่ก่อให้เกิดโรค หรืออาจเป็นไปได้ว่าไวรัสแหลมสิงห์จะไม่ก่อโรคเพียงลำพัง แต่จะร่วมกับไวรัสก่อโรคชนิดอื่นที่มีรายงานมาก่อนหน้านี้ จึงได้ประดิษฐ์ชุดตรวจวินิจฉัยไวรัสแหลมสิงห์ด้วยวิธี RT-PCR แบบ two step nested PCR นี้

จุดเด่นเทคโนโลยี

• สามารถตรวจไวรัสได้ทั้งในกุ้งปกติและกุ้งโตช้า
• ใช้ควบคุมกระบวนการผลิตลูกกุ้งปลอดเชื้อ
• ใช้ป้องกันปัญหาการระบาดของไวรัสในกุ้ง

รายการอ้างอิง : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. ผลงานวิจัย สวทช. สู่เชิงพาณิชย์ ปี 2549-2554. ปทุมธานี : สำนักงานฯ, 2554.