»
S
I
D
E
B
A
R
«
Thai – Laos Library Cooperation Development
December 10th, 2010 by supaporn 224 views

จากการที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยสำนักหอสมุด เป็นเจ้าภาพร่วมกับมหาวิทยาลัยแห่งชาติลาว และสถานเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงเวียนจันทน์  สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)โดยฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  (STKS) ในการจัดโครงการสัมมนาความร่วมมือระหว่างห้องสมุดไทย-ลาว ครั้งที่ 1 เรื่อง มิติใหม่ในการพัฒนาความร่วมมือระหว่างห้องสมุดไทย-ลาว (The New Dimension of Thai – Laos Library Cooperation Development) ระหว่างวันที่  6-7 ธันวาคม 2553 ณ หอประชุม มหาวิทยาลัยแห่งชาติลาว นั้น เนื่องจากการบริหารห้องสมุดที่จะประสบความสำเร็จได้นั้น จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่จะช่วยเสริมและร่วมพัฒนาให้ห้องสมุดประสบความสำเร็จ

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดย ผอ. ศรีจันทร์ จันทร์ีชีวะ จึงได้เชิญ ผอ. เพ็ญสุวรรณ นาคะปรีชา จากสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ คุณจีรพล คุ่มเคี่ยม จากสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในการดำเนินงานเครือข่ายความร่วมมือระหว่างห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาของไทย โดยยกกรณีของโครงการ ThaiLIS คือ บริการหนังสือและวิทยานิพนธ์อิเล็กทรอนิกส์ (e-books and e-dissertations and theses) ระบบฐานข้อมูลจัดเก็บเอกสารในรูปอิเล็กทรอนิกส์ (Digital Collection) ระบบฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม (Union Catalog) ทั้งนี้ สปป. ลาว โดยการนำของ Mr. Chansy Phuangsouketh ผอ. ของห้องสมุดมหาวิทยาลัยแห่งชาติลาว ได้มาบรรยายให้ฟังเรื่อง Laos Library and Information Consortium และ Mrs. Sisavanh มาบรรยายเรื่อง Laos Open Source โดยยกกรณีของโปรแกรมห้องสมุด PMB (Pour Ma Bibliotheque) ที่ห้องสมุดมหาวิทยาลัยแห่งชาติลาวใช้อยู่ ณ ขณะนี้

ผอ. Chansy ได้กล่าวถึง เป้าหมายและจุดประสงค์ ที่อยากให้มีการพัฒนาโครงการความร่วมมือ โดยมีเป้าหมาย ดังนี้

เป้าหมายที่ 1: พัฒนาให้มีมาตรฐานในการลงรายการของหนังสือ และวารสาร

เป้าหมายที่ 2: มีสหบรรณานุกรม หรือ Union Catalogue

เป้าหมายที่ 3: พัฒนาให้มีการยืม ส่งระหว่างห้องสมุด ใช้ร่วมกัน ลดการซ้ำซ้อน  ซึ่งประโยชน์ในข้อนี้จะโยงไปถึง เป้าหมายที่ 4

เป้าหมายที่ 4: พัฒนาและร่วมมือในเรื่องของการจัดหาทรัพยากรสารสนเทศ ต้องมีการปรึกษาในเรื่องงบประมาณ ไม่ซ้ำซ้อนในการจัดหา ซึ่งพิจารณารายการต่างๆ ก่อนจัดหาเข้ามาได้จาก Union Catalogue

เป้าหมายที่ 5: ขยายการขออนุญาตลิขสิทธิ์ของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ และการเอาใจใส่การคุ้มครองดังกล่าว อิเล็กทรอนิกส์มีทั้งฟรี และต้องซื้อ ถ้าเป็นสมาชิกหรือต้องซื้อก็จะมีการให้ account/passwd ในการเข้าใช้ และต้องศึกษาเรื่องการเป็นสมาชิก สถิติ มีการประเมินการเข้าใช้ พยายามให้มีการเข้าใช้เป็นจำนวนสูง รวมทั้งการ digitize เนื้อหาด้วย เช่น วิทยานิพนธ์ และอื่นๆ  มี e-Book โดยมีการนำ Open Source มาใช้

เป้าหมายที่ 6: พัฒนาข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ บริการข้อมูลข่าวสารอิเล็กทรอนิกส์ เป็น portal ต้องการนำวารสารมหาวิทยาลัยแห่งชาติ ลงฐานข้อมูลได้ เวลาลงรายการเป็นมาตรฐานแล้ว สามารถดาวน์โหลดได้ เพื่อสนองตอบข้อมูลที่เป็นภาษาลาว เช่น วิทยานิพนธ์ เป็นต้น และ upload เข้าฐานข้อมูลได้เลยจาก soft file ทั้งนี้ต้องมีคนและงบประมาณ

เป้าหมายที่ 7: ฝึกอบรมเทคโนโลยีใหม่  ให้มีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะ Open Source ซึ่งมีการอบรมไปหลายครั้งแล้ว และวิธีการบริหารเทคโนโลยีต่างๆ วิธีการคุ้มครอง หรือปรับปรุง เพื่อให้มีความยั่งยืน

เป้าหมายที่ 8: มีกองทุน ต้องมีงบประมาณสนับสนุนเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ อาศัยค่าบำรุง ความร่วมมือประจำปี ห้องสมุดที่เป็นสมาชิก มีการลงขันร่วมกัน  และพยายามหาแหล่งเงินทุนจากองค์กร ส่วนบุคคล

ปัจจุบันมีสมาชิก 12 แห่ง (2005-2008) และ เพิ่มอีก 4 แห่งในปี 2009-2010 รวมทั้งมีความร่วมมือทั้งภายในและต่างประเทศ โดยเป็นสมาชิกของ eIFL Net มี 45 ประเทศ และ eIFL FOSS Program มีความไปดูงาน ฝึกอบรมต่างประเทศ และการประชุมกับหน่วยงานในประเทศต่างๆ มากมาย รวมทั้งฝึกอบรมวิชาการห้องสมุด PMB (ของฝรั่งเศส)

ในอนาคต
1. มีการสืบต่อ
2. มีการแลกเปลี่ยน
3. สนองการสืบค้น แหล่งข้อมูล
4. พัฒนาห้องสมุดดิจิทัล
5. ขยายภาพความร่วมมือทั้งภายในและภายนอก

ผอ. Chansy ทิ้งท้ายว่า เป้าหมายใหญ่คือ ทั้งประเทศต้องเป็นห้องสมุดดิจิทัล

ส่วน Mrs. Sisavanh ได้เล่าให้ฟังถึงโปรแกรม PMB (Pour Ma Bibliotheque) ที่ห้องสมุดใช้ เ็ป็น Open Source ของประเทศฝรั่งเศส รองรับมาตรฐาน z39.50 ทำเป็นภาษาลาว โดยสถานทูตฝรั่งเศสช่วย มี Barcode automation ใช้ ULC (University Lao Central Library เป็นตัวเลข 5 ตัว UCL00007) แต่ไม่สามารถใช้งานได้หมดทุกโมดูล  และยังมีปัญหาอื่นที่ยังแก้ไม่ได้อีกหลายจุด ปัจจุบันสามารถใช้งานได้เพียง 3 โมดูล คือ
1. โมดูลการยืม-คืน
2. โมดูล Cataloging
3. โมดูลสืบค้น

สามารถสืบค้น http://www.library.nuol.edu.la

ส่วน ผอ. เพ็ญสุวรรณ ได้กล่าวถึงเครือข่ายความร่วมมือทางห้องสมุดในประเทศไทย
1. ระดับจังหวัด มี
– Chonlinet  เครือข่ายห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา จ.ชลบุรี 9 แห่ง
– Malinet มหาสารคาม 7 แห่ง ความร่วมมือระหว่างห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา
– Narinet มหาวิทยาลัยสุรนารี
– Wulnet western thailand library network ภาคตะวันตก 12 แห่ง
2. ระดับภูมิภาค มี
– Pulinet = Provincial University Library Network ส่วนภูมิภาคทั่วประเทศ มีการเก็บเงิน 30,000 บาท เพื่อเป็นกองกลางในการทำงานร่วมกัน
– ThailinetM Thai Library Network – Metropolitan
– ThaiLIS 77 แห่ง 41 วิทยาเขตสารสนเทศ

ฟังแล้ว รู้สึกว่าประเทศไทยมีเครือข่ายเยอะมากและก็ซ้อนๆ กันอยู่ภายใต้ระดับภูิมิภาค ไม่ทราบว่ามีผลการดำเนินการเป็นอย่างไรกันบ้าง ไม่ได้มีการเล่าให้ฟังในส่วนนี้ ส่วนคุณจีรพล ได้เล่าให้ฟังถึงระบบที่สนับสนุนการทำงานต่างๆ ทั้่ง 3 ระบบข้างต้น ทำให้ทาง สปป. ลาวสนใจเป็นอย่างมาก แต่ยังไม่ได้มีการแลกเปลี่ยนในส่วนของข้อด้อยหรือส่วนที่เป็นปัญหาให้กับทาง สปป. ลาวเท่าไรนัก เพื่อที่ว่าจะได้เป็นบทเรียนหรือ lesson learned ให้กับทาง สปป. ลาว

ในวันที่ 7 ธันวาคม เป็นเรื่องของการบริการเชิงรุก ผอ. ศรัจันทร์ ได้ให้แนวคิดว่า ห้องสมุดต้องมีบริการที่เป็นเลิศ มีระบบการให้บริการแบบมาตรฐานเดียว ลดจำนวนการซื้อที่ซ้ำซ้อนระหว่างห้องสมุดสาขา และบริหารแบบศูนย์รวม ส่วน สุภาพร ก็ได้ร่วมเสวนาในหัวข้อนี้กับ ผอ. ศรีจันทร์ ซึ่งมีแนวคิดไปในทิศทางเดียวกัน

คุณบุญเิลิศ เป็นวิทยากรปิดท้าย พูดถึง Open Source ทำให้ผู้ที่มาร่วมฟังฮือฮามาก ได้รับทราบมาว่า หลังจากบรรยายเสร็จแผ่นโปรแกรม Open Source ที่แจกมาก็ไปเปิดทดลองใช้ทันที และที่สร้างความตื่นตา ตื่นใจให้ักัีบผู้ฟังก็คือ Flash e-Book ต่างมาสอบถามว่าจะดาวน์โหลดโปรแกรมได้ที่ไหน

จากการเข้าร่วมงานดังกล่าว เห็นได้ว่า ทาง สปป. ลาว มีความตั้งใจในการพัฒนาห้องสมุดจากเป้าหมายที่ตั้งไว้ แม้ว่าจะเป็นสิ่งที่ประเทศไทยก็มีเป้าหมายแบบเดียวกันก็ตาม แต่ต้องหันกลับไปประเมินศักยภาพของประเทศไทยว่า ประสบผลสำเร็จแค่ไหน ผู้เข้าร่วมงานให้ความสนใจซักถาม ทั้งภายในห้องสัมมนาและนอกห้อง ความจำเป็นในด้านงบประมาณ ทำให้ สปป. ลาวต้องหันมาใช้ Open Source กันมาก และยังไม่มีการวางแนวคิดที่จะร่วมมือกับภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ หรือวิทยาการคอมพิวเตอร์ หรือวิทยาศาสตร์ในการให้เข้ามาร่วมพัฒนาโปรแกรมต่างๆ เพื่อใช้ในห้องสมุด ดูโดดเดี่ยวจัง แต่ที่น่าสังเกตอีกประการหนึ่งก็คือ ทาง สปป. ลาวได้ทุนไปศึกษาดูงาน อบรม ต่างประเทศเยอะมากๆ และจากการพูดคุย รู้จักโปรแกรม Open Source หลายโปรแกรมที่ทางไทยก็ใช้อยู่ เช่น DSpace เห็นบอกว่ากำลังจะใช้ Greenstone ก็รู้จัก ทราบว่า Mr. Chansy รู้จักโปรแกรม Koha ด้วย และแสดงความสนใจผ่าน ผอ. ศรีจันทร์ มาถึงผู้เขียนด้วย คงต้องติดตามกันต่อไปว่าจะมีความร่วมมือระหว่าง สปป. ลาวกับทางไทยโดย สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ โดย STKS อย่างไรต่อไป

Share

Comments are closed

»  Substance: WordPress   »  Style: Ahren Ahimsa