»
S
I
D
E
B
A
R
«
OCLC ห้องสมุดประชาคมโลก
December 2nd, 2010 by pornpan 868 views

ผู้เขียนได้มีโอกาสเข้าร่วมการสัมมนา เรื่อง How to be a Global Participant: Practical Approaches ในวันที่ 30 พฤศจิกายน 2553 ณ หอสมุดป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต จัดโดยสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยวิทยากรจากบริษัทแอ้ดวานซ์ มีเดีย ซัพพลายส์ (Advanced Media Supplies: AMS) ซึ่งเป็นผู้แทน OCLC ในประเทศไทย

ในงานนี้เป็นการบรรยายแนะนำบริการหรือเทคโนโลยีใหม่ ๆ ของ OCLC ใน 3 เรื่องหลัก คือ
1. WorldCat Collection Analysis
2. WorldCat Local
3. ContentDM

ซึ่งก่อนที่จะเข้าเนื้อหาในแต่ละเรื่อง มีการปูพื้นให้ความรู้เรื่อง OCLC สำหรับผู้ฟังที่ยังไม่ค่อยรู้จัก OCLC มากนัก เพื่อให้เกิดความมั่นใจ ใน Product หรือการพัฒนาเทคโนโลยี หรือการบริการของ OCLC มากยิ่งขึ้น
OCLC: Online Computer Library Center เป็นหน่วยงานความร่วมมือระหว่างห้องสมุดระดับโลก มีจำนวนสมาชิกเครือข่ายที่ใหญ่ที่สุดในโลก ราว 75,000 แห่ง เป็นองค์กรที่ไม่แสวงหากำไร สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ Dublin, USA และสำนักงานตัวแทนอีก 13 แห่ง ทั่วโลก มี Vision ว่า OCLC The World’s Libraries Connected คือจะเชื่อมโยงห้องสมุดต่าง ๆ ทั่วโลกให้เป็นหนึ่งเดียวกัน เปรียบเสมือนเป็นองค์กรสหประชาชาติ (ด้านห้องสมุด) มีการ Share Resource ร่วมกัน และวางแผนพัฒนาร่วมกันให้ user มีการใช้งาน และสามารถตอบโจทย์ของ user ได้
OCLC คาดหวังว่าห้องสมุดมหาวิทยาลัยไทยจะก้าวสู่ระดับสากล และมุ่งสู่การเป็นห้องสมุดประชาคมโลก เหตุผลเพื่อ
-Resource Sharing
-สร้างการยอมรับเป็นที่รู้จัก
-มุ่งสู่ห้องสมุดเพื่อการวิจัย
-สร้างความเป็นผู้นำมุ่งสู่สากล

บริการที่โดดเด่นของ OCLC คือ ด้าน Resource นับเป็นแหล่งข้อมูลห้องสมุดที่ใหญ่ที่สุดในโลก บ่งบอกได้ว่าห้องสมุดใดในโลกนี้ มีหนังสือเล่มนี้บ้าง สืบค้นข้อมูลได้ที่เว็บ www.worldcat.org และนอกจากนี้ยังมีการพัฒนาเทคโนโลยีและการบริการในอีก 3 เรื่อง คือ

1. WorldCat Collection Analysis
ระะบบวิเคราะห์ทรัพยากรห้องสมุด เป็นระบบที่ช่วยวิเคราะห์ความเหมาะสมของทรัพยากรห้องสมุดว่าเพียงพอกับความต้องการใช้งาน มากน้อยแค่ไหน เพื่อบริหารงบประมาณการจัดหาให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด และปรับปรุง พัฒนา Resource ให้ได้มาตรฐานสากล
วิธีการจัดหาทรัพยากรห้องสมุด โดยใช้เครื่องมือ WorldCat Collection Analysis ในการวิเคราะห์ มี 4 รูปแบบ คือ
1. อิงกับ Authoritative List ในสาขาวิชาต่าง ๆ
2. เปรียบเทียบ Collection กับห้องสมุดใดห้องสมุดหนึ่ง (Peer Comparison)
3. เปรียบเทียบกับ Predefined Group จัดลำดับ Top ในสาขาวิชาต่าง ๆ
4. เปรียบเทียบกับ Circulation การยืม-คืน

2. WorldCat Local
นับเป็น OPAC ยุคใหม่ และ Global Union Catalog สืบค้นข้อมูลได้ที่เว็บ www.worldcat.org มีสมาชิกทั่วโลกราว 2 หมื่นกว่าแห่ง ที่นำข้อมูลขึ้น WorldCat ตลอดเวลา
WorldCat Local เป็นการดึงความสามารถของ worldcat.org มาใช้งานกับห้องสมุดในระดับมหาวิทยาลัยในปัจจุบัน เป็นที่มาของการปลี่ยนแปลงรูปแบบ OPAC จากเดิม ที่ให้ข้อมูลเฉพาะห้องสมุดมหาวิทยาลัยแต่ละแห่งเท่านั้น โดยไม่สามารถตอบโจทย์ผู้ใช้บริการได้เพียงพอ เพราะปัจจุบันพฤติกรรมผู้ใช้บริการเปลี่ยนแปลงไป ประกอบกับมีแหล่งข้อมูลและเทคโนโลยีต่าง ๆ เกิดขึ้นมากมาย ห้องสมุดต้องปรับตัวเอง ให้ผู้ใช้ยังคงใช้บริการ OPAC ของห้องสมุดอยู่ เพียงแต่เพิ่มเติมข้อมูลหรือแหล่งข้อมุลใน OPAC ให้มากขึ้น คือ ค้นที่นี่ที่เดียว ครั้งเดียว ผู้ใช้บริการก็ได้รับข้อมูลครบถ้วนแล้ว เหมือนเป็น One Search / Single search / Federated search

ใน WorldCat Local มีข้อมูล Bibliographic Record ราว 200 ล้านเรื่อง
โดยใน 1 Search box จะเข้าถึงข้อมูลจากห้องสมุดทั่วโลก ข้อมูลเหล่านั้นประกอบด้วย ตัวอย่างเช่น
- 1,000 Databases
- 68,000 ISSN
- 400,000 Articles
- 9 ล้าน e-Books
- 8 ล้าน Serials / Journals
- 28 ล้าน Institutional Repository Record
- 15 ล้าน Theses/Dissertations

ห้องสมุดมหาวิทยาลัยชั้นนำที่ใช้ WorldCat Local เช่น MIT, Cornell, UCLA
สำหรับประเทศไทยมีมหาวิทยาลัยมหิดลกำลังสนใจอยู่

 3. ContentDM การทำ Digitization
ContentDM เป็น Software บริหารจัดการ Digital Content ซึ่ง OCLC ใช้เวลาพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันเป็น Version 5 วิทยากรแสดงตัวอย่างให้ดู หลัก ๆ คือ ต้องมีการติดตั้ง Server เพื่อเก็บ Content และเครื่อง Client ในการทำงานของผู้ใช้บริการ โปรแกรมนี้มีจุดเด่น คือ เอกสาร PDF สามารถแปลงเป็น Text file และ สืบค้นได้

โดยสรุป งานนี้เเป็นการติดตามความก้าวหน้าเทคโนโลยีในวงการห้องสมุดระดับสากล หน่วยงานใดที่มีความพร้อมและสนใจก็สามารถติดต่อบริษัทผู้แทน OCLC ได้ สำหรับราคาหรือค่าใช้จ่ายในการบอกรับหรือใช้บริการ ไม่มีการกล่าวถึงเลย และไม่มีใครสอบถามด้วย แต่คิดว่าราคาคงสูงพอสมควรเช่นกัน

Share

Comments are closed

»  Substance: WordPress   »  Style: Ahren Ahimsa