»
S
I
D
E
B
A
R
«
Library 2.0 แนวคิดใหม่ของห้องสมุด
August 1st, 2008 by supaporn 4,869 views

วันนี้ (1 สิงหาคม 2551) ได้ไปเล่าเรื่องเรื่อง Web  2.0 และ Library 2.0 โดยเจ้าภาพคือ คณะทำงานการสัมมนาวิชาการ ศูนย์ประสานงานสารนิเทศแห่งชาติสาขาเศรษฐศาสตร์ จัดขึ้น ที่ห้องประชุมป๋วย อึ๊งภากรณ์ อาคาร 1 ชั้น 4 ธนาคารแห่งประเทศไทย ตั้งหัวข้อที่กำลังเป็นที่นิยมว่า Lib 2.0 แนวคิดใหม่ของงานห้องสมุด ด้วยเหตุผลที่ว่า เทคโนโลยี Web 2.0 พัฒนาขึ้นมาอำนวยความสะดวกแก่ผู้ใช้ในโลกไซเบอร์เป็นอย่างมาก ห้องสมุดเองก็น่าจะมีการแนวความคิดนี้มาใช้ เพื่อให้ผู้ใช้ห้องสมุดเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการและให้บริการทรัพยากรสารสนเทศ บรรณารักษ์ นักเอกสารสนเทศ ผู้บริหารห้องสมุด ต้องเข้าใจและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างไรบ้างที่จะให้ทันกับเทคโนโลยีและกลายเป็น Library 2.0

คนที่มาเล่าประสบการณ์ Web 2.0 และ Library 2.0 มี 4 ท่าน คือ คุณราม ป้อมทอง คุณบุญเลิศ อรุณพิบูลย์ ผู้เขียน และคุณเลอชาติ ธรรมธีรเสถียร ต่างก็กระหน่ำแนวความคิด เล่าประสบการณ์การทำเว็บ 2.0 และ Library 2.0 อย่างเต็มที่ การทำบรรณารักษ์ต้องหันมาดูว่า Web 2.0 เป็นอย่างไร ทำไมต้องปรับเป็น Library 2.0 ด้วยหรือ ไม่เปลี่ยนได้หรือไม่ คงต้องมาดูสภาพปัจจุบันซะนิดว่า ผู้ใช้ต้องการเข้าถึงข้อมูลได้รวดเร็ว  ผู้ใช้ต้องการมีส่วนร่วมกับผู้พัฒนา ผุ้พัฒนาต้องการสาระจากมวลผู้ใช้จำนวนมาก เนื่อหาที่สร้างขึ้นก็ต้องทันสมัย หลากหลาย น่าสนใจ มีความสวยงาม มีจุดดึงดูด ใช้ง่าย และสามารถรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ ได้ แล้วทำไมห้องสมุดซึ่งมีคนพร้อมอย่างบรรณารักษ์ ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่มีความรอบรู้ แม้ว่าจะมีข้อด้อยในทางเทคโนโลยีอยู่ แต่สิ่งเหล่านี้สามารถฝึกหัดกันได้ Content ต่างหากที่เกิดจากการสั่งสม

ในเมื่อสภาพความต้องการเป็นดังที่กล่าวมาข้างต้น แต่สภาพของเว็บปัจจุบันสวนทางกัน มีการผูกขาดกับผู้พัฒนาคน/กลุ่มเดียว  ปรับปรุงเนื้อหาได้ล่าช้า ผสานเนือหากับเว็บอื่นได้ยาก มีความต้องการในการพัฒนาเพิ่มเติม แต่ขาด Web Programmer และมีความไม่พร้อมในระบบ Server & Security จึงมีการขาดช่วงของการพัฒนาเว็บให้ได้ดังใจ แล้วจะมาเป็น Library 2.0 ได้อย่างไรเอ่ย

ก่อนจะมีมาเป็น Library 2.0 หรือ L2 คงต้องทำความเข้าใจ Concept หรือ การทำความเข้าใจเริ่มต้นกับโปรแกรมต่าง ๆ ที่ Web 2.0 เอื้อให้ทำงานได้ คุณบุญเลิศ ได้แนะนำ 10 วิธีเริ่มต้นกับ Web 2.0 ดังนี้

1. สร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ด้วย Wiki

2. งานเขียนส่วนตัว บันทึกส่วนตัว เว็บไซต์ส่วนตัว ด้วย Blog

3. บันทึกเว็บไซต์โปรดด้วย Social Bookmarking

4. อ่านข่าวทุกวันได้ด้วย RSS Reeds, NewsReader

5. แบ่งปันกันดูภาพด้วย Flickr

6. แบ่งปันสไลด์ด้วย Slideshare

7. แบ่งปัน Video ด้วย Youtube

8. เอกสารสำนักงานออนไลน์ด้วย Google Docs

9. พัฒนาเว็บไซต์ด้วย Dynamic Content Management System (Joomal, Drupal)

10. Internet Telephony / VOIP (Skype, MSN, ICQ)

บรรณารักษ์ก็ต้องศึกษาและฝึกหัดว่า โปรแกรมที่ Web 2.0 สนับสนุนนั้นนำมาประยุกต์ใช้กับกิจกรรมการให้บริการอะไรบ้างที่ห้องสมุดมีอยู่ เช่น Library Tour อาจจะใช้โปรแกรม Flickr ส่งรูป Collection ต่าง ๆที่ห้องสมุดมี รูปมุมนั้น มุมนี้ของห้องสมุดอย่างนี้เป็นต้น เพราะการจะเป็น Libray 2.0 ก็คือ การบริหารห้องสมุด + กับเทคโนโลยีเว็บ 2.0 เอามาบดรวมกัน เอาข้อมูลจากหลาย ๆ แหล่งมารวมกันโดยใช้เทคโนโลยีเว็บ เป็นการขยายลักษณะของการ pick & choose มาใช้กับโปรแกรมทำให้เป็นเรื่องราวมากขึ้น เป็นการทำให้บริการของห้องสมุดมี ลูกเล่น มากขึ้น ให้ผู้ใช้มีส่วนร่วมใน community มากขึ้น และการให้ผู้ใช้ เป็นแหล่งข้อมูล เป็น micro publishing ตีพิมพ์ผลงานผ่าน blog เป็น local content ที่ห้องสมุดเก็บเกี่ยวไปใช้ได้อีก

เพราะฉะนั้น ถึงแม้ว่าจะมีเทคโนโลยีอย่างไรก็ตาม ความสำคัญอยู่ที่ Content ต่างหาก บรรณารักษ์เป็นผู้มีความรอบรู้ จะทำอย่างไรที่จะดึงเอา Content มาผนวกกับเทคโนโลยีโดยมีผู้ใช้มีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์ตรงนี้ได้ด้วยต่างหาก ซึ่งเหล่านี้มีพื้นฐานมาจาก Social Network (SN) การจะมี SN ได้ต้องมีทั้งการให้และการรับ ต้องมีการแบ่งปัน ถ้าทั้งบรรณารักษ์และกลุ่มคนที่เกี่ยวข้องสร้าง social network ตรงนี้ได้ อย่าว่าแต่ Library 2.0 เลยค่ะ KM ซึ่งเป็นกระแสที่มาแรงมาก ก็ย่อมเกิดขึ้นตามมาอย่างแน่นอนค่ะ

หลังจากการพุดเสร็จสิ้นลง ชื่นใจที่ผู้ฟังบอกว่า เห็นภาพชัดเจนขึ้น นึกภาพออกว่าจะเอาไปใช้อย่างไร น่าจะมีการจัดงานเพื่อให้มีการพบปะ พูดคุยกันอีก น่าจะดีไม่น้อย อย่างน้อยก็เป็นจุดเริ่มต้นของ SN

Share

3 Responses  
เอก writes:
August 15th, 2008 at 15:17

ผมลองเข้าไปดูเกี่ยวกับ open soure เกี่ยวกับ ห้องสมุดอัตโนมัติ ที่ใช้แนวคิด web 2.0 หรือ เรียกว่า opac 2.0 มีหลายตัวครับที่สนใจ เช่น vufind sopac และ scirblio ที่อยู่ใน wordpress ก็สนใจ ส่วน cms ที่น่าสนใจ ก็คือ drupal มี Modules เกี่ยวกับ library อยู่หลายตัว เช่น marc biblio OAI-PMH น่าสนใจที่จะนำมาพัฒนาใช้กับห้องสมุดครับ

admin writes:
August 16th, 2008 at 18:45

ขอบคุณสำหรับคำแนะนำครับผม

กู้ข้อมูล writes:
October 1st, 2009 at 14:18

มีคำแนะนำใหม่ๆเอามาฝากอีกนะครับ

»  Substance: WordPress   »  Style: Ahren Ahimsa