»
S
I
D
E
B
A
R
«
การขอรับความคุ้มครองในสิทธิบัตร / อนุสิทธิบัตรจากงานวิจัย
February 17th, 2010 by pornpan 418 views

สรุปจากการสัมมนาเรื่อง การขอรับความคุ้มครองในสิทธิบัตร / อนุสิทธิบัตรจากงานวิจัย และเทคนิคการพิจารณาขั้นการประดิษฐ์ที่สูงขึ้น
จัดโดย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) วันที่ ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓

สิทธิบัตร (Patent) คำนี้หลายท่านคงคุ้นเคยและได้ยินกันมาบ้างแล้ว แต่มันคืออะไร มีความสำคัญอย่างไร
สิทธิบัตร จัดเป็นทรัพย์สินทางปัญญาประเภทหนึ่ง ซึ่งมีความหมายว่า เป็นผลงานที่เกิดจากความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์ เป็นทรัพย์สินอีกประเภทหนึ่งนอกเหนือไปจากทรัพย์สินที่เราคุ้นเคย คือ ทรัพย์สินประเภทสังหาริมทรัพย์และอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งทรัพย์สินทั้งหมดเหล่านี้สามารถตีค่าออกเป็นราคา หรือมูลค่าได้
ทรัพย์สินทางปัญญาแบ่งได้เป็นหลายชนิด เช่น สิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ เครื่องหมายการค้า แบบผังภูมิวงจรรวม เป็นต้น
ทรัพย์สินทางปัญญาแต่ละชนิด มีกฎหมายคุ้มครองเป็นการเฉพาะ นอกเหนือไปจากกฎหมายแพ่งและอาญา ดังนั้นผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสีย หรือเกี่ยวข้อง ต้องมีความรู้เพื่อรักษาสิทธิและป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้น
ในแวดวงการวิจัย และวิชาการ ทรัพย์สินทางปัญญาอยู่ในรูปสิทธิบัตร อนุสิทธิบัตร และลิขสิทธิ์ เป็นส่วนใหญ่
การขอรับความคุ้มครองผลงานวิจัยให้เป็นสิทธิบัตร หรืออนุสิทธิบัตรนั้น ต้องเข้าข่ายกฎเกณฑ์ตามที่กำหนด คือ มีความใหม่ มีขั้นการประดิษฐ์ที่สูงขึ้น และมีการประยุกต์ใช้ได้จริงในภาคอุตสาหกรรม
ดังนั้นการร่างคำขอสิทธิบัตร หรืออนุสิทธิบัตร จำเป็นต้องมีการสืบค้นข้อมูลสิทธิบัตร รวมทั้งข้อมูลผลงานวิชาการอื่น ๆ ในเรื่องที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนข้อมูลทางการค้า ทั้งนี้นักวิจัยในแต่ละสาขาเป็นผู้ที่เข้าใจในเรื่องงานวิจัยที่ดีที่สุด หากสามารถร่างคำขอสิทธิบัตรได้ด้วยตนเอง โอกาสที่งานวิจัยชิ้นนั้นสามารถได้รับความคุ้มครองสิทธิบัตรก็มีมากขึ้น

เทคนิคการสืบค้นข้อมูลสิทธิบัตร ดังที่กล่าวว่าสิทธิบัตรต้องมีความใหม่ คือใหม่ใที่สุดในทั่วโลก ที่ยังไม่มีการเผยแพร่ข้อมูลที่ใดมาก่อน ดังนั้นจึงต้องมีการสืบค้นข้อมูลก่อนเพื่อทราบว่างานวิจัยเรื่องนั้นมีใครทำแล้วบ้าง ซึ่งแหล่งข้อมูลนั้นรวมทั้งแหล่งข้อมูลด้านสิทธิบัตร และข้อมูลผลงานวิชาการประเภทอื่นด้วย สำหรับแหล่งข้อมูลสิทธิบัตรนั้น ส่วนใหญ่สืบค้นได้ฟรี และได้เอกสารฉบับเต็มเพราะต้องมีการเผยแพร่ข้อมูล แสดงถึงการขอรับความคุ้มครองในผลงาน / เทคโนโลยี ชิ้นนั้นอยู่แล้ว

แหล่งข้อมูลสิทธิบัตรที่สำคัญ  เช่น

๑. ฐานข้อมูลสิทธิบัตรอเมริกา : www.uspto.gov
๒. ฐานข้อมูลสิทธิบัตรยุโรป : www.ep.espacenet.com
๓. ฐานข้อมูลสิทธิบัตรญี่ปุ่น : www.jpo.go.jp
๔. ฐานข้อมูลสิทธิบัตรไทย : www.ipthailand.org

ทั้งนี้ในแต่ละฐานข้อมูล มีเทคนิคการสืบค้นที่แตกต่าง เช่น การใช้เครื่องหมาย หรือ สัญลักษณ์พิเศษ ในการระบุคำค้น ซึ่งสามารถศึกษาได้จากฐานข้อมูล

สำหรับฐานข้อมูลเชิงพาณิชย์ ที่ช่วยให้การสืบค้นสิทธิบัตรสะดวก เพราะรวบรวมจากหลายแหล่งฐานข้อมูลเข้าไว้ด้วยกันที่เดียว และมีฟังก์ชั่นการวิเคราะห์ข้อมูลด้วย ที่ได้รับความนิยม เช่น
๑. ฐานข้อมูล Delphion (บริษัท Thomson Reuters, USA) : www.delphion.com
๒. ฐานข้อมูล WIPS (Worldwide Intellectual Property Search) (บริษัท WIPS, Republic of Korea)  : www.wipsglobal.com

การสืบค้นเอกสารสิทธิบัตร ได้ข้อมูลที่สำคัญ ได้แก่
๑. ชื่อผู้ประดิษฐ์ (Inventor)
๒. ผู้ขอถือสิทธิ / ผู้ขอรับสิทธิบัตร (Assignee / Applicant)
๓. เลขที่คำขอ (Application No.)
๔. หมวดหมู่สิทธิบัตร (Intenational Patent Classification : IPC)

ส่วนรายละเอียดหมวดหมู่สิทธิบัตร หาข้อมูลได้จากฐานข้อมูลขององค์กรทรัพย์สินทางปัญญาโลก ที่เว็บไซต์ www.wipo.int

สำหรับหลักการร่างคำขอรับสิทธิบัตร / อนุสิทธิบัตร โดยทั่วไปมีกรอบการเขียนที่สำคัญ ๘ ข้อ คือ

๑. ชื่อที่แสดงถึงการประดิษฐ์
๒. สาขาวิทยาการที่เกี่ยวข้องกับการประดิษฐ์
๓. ลักษณะและความมุ่งหมายของการประดิษฐ์
๔. ภูมิหลังของศิลปะหรือวิทยาการที่เกี่ยวข้อง
๕. คำอธิบายรูปเขียนโดยย่อ (ถ้ามี)
๖. การเปิดเผยการประดิษฐ์โดยสมบูรณ์
๗. วิธีการในการประดิษฐ์ที่ดีที่สุด
๘. การนำการประดิษฐ์ไปใช้ประโยชน์ในการผลิตทางอุตสาหกรรม หัตถกรรม เกษตรกรรม หรือ พาณิชยกรรม
ข้อถือสิทธิ

Share

Comments are closed

»  Substance: WordPress   »  Style: Ahren Ahimsa