»
S
I
D
E
B
A
R
«
OSS & Freeware กรณีศึกษาคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
September 20th, 2009 by Courseware2u 988 views

อาจารย์รุจเรขา วิทยาวุฑฒิกุล จากห้องสมุดสตางค์ มงคงสุข ได้ให้เกียรติเป็นวิทยากรเสวนางานประชุมวิชาการประจำปีของ STKS เมื่อวันที่ 17 ที่ผ่านมา โดยมีหลากหลายประเด็นที่มีคุณค่าทั้งต่อหน่วนงานที่สนใจเลือกใช้ OSS & Freeware หน่วยงานที่ส่งเสริมการใช้ OSS & Freeware และหน่วยงานที่ทำหน้าที่พัฒนาปรับปรุงความสามารถของ OSS โดยอาจารย์ได้กรุณาให้คำแนะนำว่า การเลือกใช้ OSS & Freeware เป็นจริงได้หรือไม่ในองค์กร ทั้งนี้ได้ยกรณีศึกษาจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เบื้องต้นอาจารย์ให้ข้อมูลว่าเป็นไปได้ยากในบางโปรแกรมได้แก่ OpenOffice.org และ Anti Virus เพราะเป็นโปรแกรมที่มหาวิทยาลัยมหิดล และคณะวิทยาศาสตร์เลือกซื้อลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์มาใช้งาน ส่งผลให้การส่งเสริมการใช้ OpenOffice.org และ Anti Virus ที่เป็น OSS & Freeware ไม่ประสบความสำเร็จ

ประเด็นนี้เป็นประเด็นน่าสนใจมาก เพราะมหิดลยอมทุ่มเงินซื้อลิขสิทธิ์ Microsoft Windows และ Microsoft Office.org ทั้งมหาวิทยาลัย และคณะวิทยาศาสตร์ก็จัดซื้อ AVIRA AntiVir Professional ลิขสิทธิ์ทั้งคณะ จึงมีผลกระทบให้ OpenOffice.org ไม่ประสบความสำเร็จในการรณรงค์การใช้งาน แต่ก็ไม่เป็นที่ผิดพลาดของ STKS เพราะเจตนาของ STKS คือ ต้องการสร้างทางเลือกให้กับหน่วยงาน ในเมื่อมหาวิทยาลัยมีงบประมาณที่เพียงพอ ย่อมเลือกใช้แนวทางซอฟต์แวร์ลิขสิทธิ์ได้อย่างเต็มที่ และคิดว่าก็คงมีอีกหลากหลายมหาวิทยาลัย หลายคณะที่พร้อมลงทุนเช่นมหาวิทยาลัยมหิดล อย่างไรก็ตามมหาวิทยาลัย หรือคณะใด ที่ไม่มีความพร้อมงบประมาณ OSS โดยเฉพาะ OpenOffice.org ก็น่าจะเป็นทางเลือกที่ดีกว่าการเลือกใช้ซอฟต์แวร์เถื่อนใช่ไหมครับ

อย่างไรก็ดีอาจารย์รุจเรขา ก็ได้แสดงให้เห็นว่ายังมีซอฟต์แวร์ในกลุ่ม OSS & Freeware อีกหลายตัวที่คณะฯ เลือกใช้ เพราะคงไม่สามารถจัดหาได้ทุกโปรแกรม โดยแบ่งกลุ่มซอฟต์แวร์เป็น 3 กลุ่มได้แก่

  • ใช้ในการพัฒนาเว็บไซต์และสร้างสังคมออนไลน์ในองค์กร
  • ใช้ในการเรียนการสอนและการวิจัย
  • ใช้ในการปฏิบัติงานทั่วไป

ซอฟต์แวร์พัฒนาเว็บไซต์และสร้างสังคมออนไลน์ในองค์กร ประกอบด้วย

  • Mozilla FireFox Web Browser โปรแกรมท่องเว็บที่มากด้วยความสามารถที่เพิ่มเติมได้อิสระ
  • FireZilla โปรแกรมโอนข้อมูลขึ้นเว็บ
  • WordPress Blog ซอฟต์แวร์สร้าง Blog
  • CMS Web by WordPress v. 2.8.3 นอกจากการสร้าง Blog ยังได้นำ WordPress มาพัฒนาเว็บไซต์ในรูปแบบ CMS ด้วย
  • Flickr / YouTube การจัดการรูปภาพและ VDO
  • Twitter / TwitPic / TwitLonger การสื่อสารด้วยข้อความสั้น
  • Wikipedia / DokuWiki การร่วมกันสร้างสรรค์ผลงาน

ซอฟต์แวร์ใช้ในการเรียนการสอนและการวิจัย

  • Moodle – e-Learning โปรแกรมที่มหาวิทยาลัยให้ความสำคัญมากโปรแกรมหนึ่งในการพัฒนา e-Learning
  • Social Networking –2collab, BioMedExperts ซอฟต์แวร์เครือข่ายและวิเคราะห์ข้อมูลด้าน BioMed
  • PyMOL – molecular visualization โปรแกรมจำลองภาพโมเลกุล
  • Zotero – reference management software การจัดทำบรรณานุกรม
  • RSS Feed / Feed Reader
  • ScopusTV on YouTube
  • Databases : NCBI’s Entrez, PubMed,
  • PubMedCentral, PLoS, eTBLAST/DejaVu, Google
  • Scholar/Books/Patents

ซอฟต์แวร์ใช้ในการปฏิบัติงานทั่วไป ได้ดำเนินการในรูปแบบงานวิจัย โดยคุณวรัษยา สุนทรศารทูล และคณะ จัดทำโครงการพัฒนาความรู้ด้านโอเพนซอร์สและฟรีแวร์ ของบุคลากรคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล โดยเลือกซอฟต์แวร์ 18 ชนิดและประเมินผลในลักษณะ R2R โดยหลังการอบรมซอฟต์แวร์ทั้ง 18 โปรแกรมไป 1 เดือนได้มีการสอบถามว่าซอฟต์แวร์ใดที่ยังใช้อยู่ สรุปได้เป็น

  • PhotoScape
  • Avira
  • 7-zip
  • Autorun eater
  • DoPDF

โดยผลการวิจัยคือ “… โปรแกรมโอเพนซอร์สและฟรีแวร์สามารถนำมาใช้ทดแทนโปรแกรมเชิงพาณิชย์ได้หลายส่วน แต่ยังมีคุณสมบัติบางประการของโปรแกรมเชิงพาณิชย์ที่โปรแกรมโอเพนซอร์สไม่สามารถทดแทนได้ในโปรแกรมเพียงโปรแกรมเดียว แต่ก็เป็นส่วนน้อย ซึ่งหากมีการสนับสนุนให้ใช้โปรแกรมดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง จะทำให้มีการใช้โปรแกรมอย่างกว้างขวางมากขึ้น …”

นับว่าเป็นสถาบันที่มีการศึกษาวิจัยการใช้ OSS & Freeware อย่างเป็นรูปธรรมก่อนเลือกใช้งานจริง หวังว่าน่าจะเป็นต้นแบบให้กับหน่วยงานอื่นได้ และหวังว่าผู้รับผิดชอบเกี่ยวกับการส่งเสริม OSS โดยเฉพาะทีมวิจัยพัฒนาจะนำผลการวิจัยนี้ไปปรับปรุงความสามารถของโปรแกรมต่อไป สำหรับ STKS ได้เลือกสรรซอฟต์แวร์หลากหลายนำเสนอไว้ที่ http://stks.or.th/wiki เพื่อให้ท่านที่สนใจพิจารณาเลือกใช้ตามความเหมาะสมต่อไป รวมทั้งเห็นด้วยกับข้อสรุปของโครงการวิจัยเป็นอย่างยิ่ง หวังว่าทุกหน่วยงานที่เลือกใช้คงนำกรณีศึกษานี้ไปใช้อย่างเหมาะสมต่อไป

Share

2 Responses  
ปริญญา writes:
March 9th, 2010 at 00:14

Avira Version Free เป็นโปรแกรมฟรีสำหรับ Personal Used เท่านั้นนะครับ

»  Substance: WordPress   »  Style: Ahren Ahimsa