หลังจากมีการประกาศการจับกุมยาปลอมที่ประเทศจีนครั้งใหญ่ที่ผ่านมา จึงทำให้สามารถทราบว่ายาปลอมจากประเทศจีนนั้นอาจมีการลักลอบนำเข้าในขายในประเทศไทยด้วย ด้วยเหตุนี้จึงเป็นเรื่องที่เราควรจะทราบว่ายาปลอมให้โทษอะไรกับร่างกาย และวิธีการสังเกตว่าอันไหนเป็นยาปลอม ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องสำคัญและไม่ควรละเลย เพราะยาปลอม เป็นสิ่งที่อันตรายและผิดกฎหมายในคราวเดียวกัน บางชนิดทำให้ผู้ป่วยเสียโอกาสในการรักษา และบางชนิดทำให้เกิดอันตรายกับผู้ป่วยอย่างคาดไม่ถึงอีกด้วย

ปัจจุบันยาปลอมในท้องตลาดไทย มักเป็นยากลุ่มที่มีราคาแพง และประชาชนไม่สามารถเข้าถึงบริการได้ โดยยาที่พบว่า ถูกปลอมมากที่สุดในตลาดคือ ยารักษาอาการหย่อนสมรรถภาพทางเพศ และยา นอนหลับ

สาเหตุเพราะยารักษาอาการหย่อนสมรรถภาพทางเพศ ปัจจุบันมีราคาแพงมาก พบว่า มีราคาถึงเม็ดละ 400 บาท ประกอบกับวัฒนธรรม ทัศนคติของคนไทย มักไม่ยอมเสียหน้าหากต้องพบแพทย์เพื่อรักษาอาการหย่อนสมรรถภาพทางเพศ สวนทางกับปัญหาของโรคนี้ ที่พบว่าเป็นอาการที่มักพบในผู้ชายที่มีอายุมากขึ้น มีโรคประจำตัวโดยเฉพาะเบาหวาน ความดันโลหิต เมื่อไม่พบแพทย์และยาของจริงมีราคาแพง จึงเป็นช่องทางให้ยาปลอมชนิดนี้ระบาดในประเทศไทย

ส่วนยานอนหลับ ปัจจุบันจัดเป็นยาควบคุมพิเศษต้องสั่งจ่ายด้วยแพทย์ และส่วนหนึ่งมีการนำไปใช้ในทางที่ผิด ทำให้ยาปลอมชนิดนี้ระบาดเช่นกัน

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย.) ให้ความหมายของยาปลอม ตาม พ.ร.บ.ยา พ.ศ.2510 ว่า

1. เป็นยาหรือวัตถุที่ทำเทียมทั้งหมดหรือแต่บางส่วนเป็น ยาแท้
2. ยาที่แสดงชื่อว่าเป็นยาอื่น หรือแสดงเดือน ปี ที่ยาสิ้นอายุ ซึ่งมิใช่ความจริง
3. ยาที่แสดงชื่อหรือเครื่องหมายของผู้ผลิตหรือที่ตั้งสถานที่ผลิตยา ซึ่งมิใช่ความจริง
4. ยาที่แสดงว่าเป็นยาตามตำรับยาที่ขึ้นทะเบียนไว้ ซึ่งมิใช่ความจริง
5. ยาที่ผลิตขึ้นไม่ถูกต้องตามมาตรฐานถึงขนาดที่ปริมาณหรือความแรงของสารออกฤทธิ์ขาดหรือเกินกว่าร้อยละยี่สิบจากเกณฑ์ต่ำสุดหรือสูงสุด

อันตรายของยาปลอม แยกได้เป็น 2 ลักษณะ คือ

1. การปลอมโดยไม่มีตัวยา ผลคือไม่สามารถรักษาโรค ทำให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพขึ้น
2. การปลอมโดยใส่ยาหรือเคมีตัวอื่นแทน หรือใส่มากหรือน้อยเกินไป ผลคือ นอกจากไม่สามารถรักษาโรคได้ จะก่อให้เกิดโอกาสการแพ้ยาขึ้นด้วย ซึ่งถือว่าเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยอย่างมาก

การสังเกตยาปลอม สำหรับผู้บริโภคสามารถทำได้ คือ

1. ดูทะเบียนและเอกสารกำกับยา
2. สังเกตฉลาก ตัวกล่อง ว่ามีความลบเลือนของตัวหนังสือหรือไม่
3. ซื้อยาในสถานที่ที่ได้มาตรฐาน เช่น คลินิก ร้านขายยา ส่วนร้านค้าประเภทแผงลอย หาบเร่ พบว่าส่วนใหญ่เป็นยาปลอม ไม่ได้รับการขึ้นทะเบียนทั้งหมด

การผลิตยาปลอม หรือขายยาปลอม ถือเป็นเรื่องที่ทำให้เกิดผลเสียต่อประชาชนทั้งหมด เพราะนอกจากจะเสียโอกาสในการรักษา ทำให้เกิดอันตราย ยังพบว่า ยาบางชนิด เช่น ยามาลาเรีย ยังทำให้เกิดอัตราการดื้อยามากขึ้น ส่งผลให้ไม่มียารักษา เพราะเมื่อกลับมาใช้ยาจริงในภายหลังก็จะไม่สามารถรักษาให้หายได้ เพราะร่างกายได้เกิดการดื้อยาชนิดนั้นไปแล้ว

รายการอ้างอิง :  ข่าวสด.  (2555).  ยาปลอม.  ค้นเมื่อ 9 สิงหาคม 2555, จาก  http://www.khaosod.co.th/view_news.php?newsid=TUROamIyd3hNREE1TURnMU5RPT0=&sectionid=TURNd013PT0=&day=TWpBeE1pMHdPQzB3T1E9PQ==