วันที่ 25 – 26 กุมภาพันธ์ 2553 ผอ.สุภาพร และอาจารย์บุญเลิศ ได้รับเชิญจากภาควิชาบรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมรับฟังและให้คำแนะนำการจัดกิจกรรมสัมมนาของนักศึกษาระดับปริญญาตรี ที่นำเสนอประเด็นน่าสนใจหลากหลายเกี่ยวกับกาีรศึกษาและแนวทางการประยุกต์ใช้ Open Source Software, Freeware และเทคโนโลยีเว็บ 2.0 เพื่อการจัดการห้องสมุด การบริการทรัพยากรสารสนเทศ อันเป็นหนึ่งรายวิชาที่ภาควิชาฯ ดำเนินการร่วมกับ STKS ทั้งนี้นักศึกษาได้นำเสนออย่างหลากหลาย และมีแนวทางการศึกษาที่น่าสนใจมาก หากมีโอกาส STKS จะร่วมกับภาควิชาฯ นำเสนอผลการศึกษาต่อไป
Read the rest of this entry »
จากที่ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ศวท.) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้เป็นส่วนหนึ่งของการสนับสนุนการใช้ซอฟต์แวร์ในกลุ่มโอเพนซอร์ส ได้รวบรวมสภาพการใช้โอเพนซอร์สในประเทศไทย และกลุ่มการใช้โอเพนซอร์สในห้องสมุด รวมทั้งความร่วมมือระหว่างห้องสมุดในกลุ่มโอเพนซอร์สด้วยกัน สามารถอ่านรายละเอียดได้ที่ http://stks.or.th
โดยปกติการทำอ้างอิง บรรณานุกรมมักจะใช้โปรแกรม EndNote มาช่วยบริหารจัดการ แต่สำหรับท่านที่สนใจ OSS โปรแกรม Firefox ผสานพลังด้วย Zotero เป็นตัวนำที่น่าสนใจและโดดเด่นมาก ไม่เพราะสาเหตุ “ฟรี” และใช้ได้สะดวกกว่าเท่านั้น แต่เพราะโปรแกรม Zotero สามารถดึงข้อมูลบรรณานุกรมของหนังสือ เอกสารรวมสื่อต่างๆ จาก OPAC มาเก็บเป็นรายการบรรณุกรมพร้อมนำไปอ้างอิงในเอกสารได้ทันที อีกทั้งรองรับการทำงานทั้งกับ Microsoft Word และ OpenOffice.org Writer
แต่ปัญหาของ Zotero ก็คือ จะดึงบรรณานุกรมหนังสือได้ เมื่อ OPAC นั้นรองรับเทคโนโลยี OpenURL ซึ่งตรวจสอบได้ง่ายๆ ว่า OPAC ของท่านรองรับ OpenURL หรือไม่ได้ โดยสืบค้นหนังสือ เอกสาร สื่อผ่าน OPAC ของหน่วยงานด้วย Firefox ที่ติดตั้ง Zotero (รายละเอียดการติดตั้ง) แล้วสังเกตใน Address bar หากปรากฏไอคอนเล็กด้านท้ายของ Address bar เป็นรูปหนังสือสีฟ้า หรือกระดาษสีขาว หรือแฟ้มสีเหลือง และเมื่อคลิกไปแล้ว มีรายการบรรณานุกรมหนังสือเก็บในระบบ Zotero แสดงว่า OPAC ของท่าน สนับสนุน OpenURL
จากการตรวจสอบเบื้องต้น พบว่ามีสถาบันการศึกษาหลายแห่งที่เปิดบริการ OPAC แต่ไม่รองรับ OpenURL จะเป็นแหล่งใดบ้าง ก็ลองตรวจสอบกันดูนะครับ
OSS ที่ดีมีคุณภาพไม่ได้มีเฉพาะ OpenOffice.org หรือ FireFox เท่านั้นนะครับ สำหรับท่านที่สนใจเลือกใช้โปรแกรมทดแทนโปรแกรมจำนวนมากที่ละเมิดลิขสิทธิ์ตอนนี้ ลองศึกษาได้ที่เว็บไซต์ STKS Wiki โดยแบ่งหมวดซอฟต์แวร์ไว้หลากหลายหมวด เช่น
จั่วหัวมาแบบนี้ ขอบอกก่อนว่า เป็นของประเทศอินเดียนะคะ เพราะอินเดียช่างเป็นประเทศที่ใช้ Open Source กันอย่างแพร่หลายและอย่างเข้มข้นมาก ถึงขนาดตั้ง Open Source Software Resource Centre (OSSRC) โดยเป็นความร่วมมือกันระหว่าง IBM ที่อินเดีย และ Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC) ที่เมืองมุมไบ และ Indian Institute of Technology ในบอมเบย์ จุดประสงค์ก็คือ ผลักดันให้เกิดการพัฒนา OSS สนับสนุนการใช้มาตรฐานแบบเปิด (Open standard) ในอินเดีย พัฒนาโครงการฝึกอบรมทางด้านเทคโนโลยี OSS ให้มีคุณภาพสูงสุด โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เกิดการพัฒนา ประยุกต์ใช้และเผยแพร่ solution ต่างๆ การศึกษา และเนื้อหาที่ใช้มาตรฐานแบบเปิดในการสนับสนุนแผนพัฒนาเศรษฐกิจของอินเดีย เพราะฉะนั้น OSSRC จึงถูกคาดหวังว่าเป็นศูนย์กลางสำหรับกิจกรรมทางโอเพนซอร์สซอฟต์แวร์ของอินเดียเลยทีเดียว
โปรแกรม OSS & Freeware ที่ควรติดตั้งประจำเครื่องคอมพิวเตอร์ของคุณ หรือเครื่องสำนักงานทั่วไป รวมทั้งคอมพิวเตอร์ที่ให้บริการในห้องสมุด ห้องฝึกอบรมต่างๆ ได้แก่
เป็นไงครับ แบบนี้แล้วไม่ลองดูอีกหรือครับ
Interesting to having read Supaporn’s article on “Software Eprint” developed by UK southampton team, and I recalled a mail from old friend Peter Ballentyne. Peter mentioned open access and opening access wondering if Thai researchers are aware of opening more research results to public and whether research information in Thailand become open access. Our initiative on Thai Research database has been operated but seems to be rather inactive in terms of updated information. Discussion on the new implementation such as Eprint will shed lights on the pregress of Thai research database.
โอเพนซอร์สซอฟต์แวร์ที่มีประโยชน์สำหรับการใช้งานในห้องสมุด มีหลายโปรแกรมด้วยกัน แบ่งเป็น
Library management system ก็จะมี Koha, PMP, PhpMyLibrary, OpenBiblio
Digital Library Software เช่น Greenstone
Content management system ได้แก่ Membo, eZ publish, Phone
Courseware tools เช่น Moodle, Spaghettilearning, Claroline
Online journal publishing software: Open Journal System
Institutional archiving software คือ Eprints และ DSpace
ลองเข้าไปที่เว็บไซต์ของยูเนสโก ตามยูอาร์แอลนี้ http://www.unesco-ci.org/cgi-bin/portals/foss/page.cgi?d=1&g=35 จะพบว่าเป็น portal สำหรับ Free & Open Source Software หลายสาขาวิชา รวมทั้งทางห้องสมุดด้วย รวมทั้งสิ้น จำนวน 13 รายการ Read the rest of this entry »
โปรแกรมเล็กๆ อย่าง Winzip หรือ WinRar เป็นจุดเริ่มต้นของการละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ และส่งผลต่อการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ได้แน่นนอนครับ ลองหันมาใช้ 7-zip หรือ IZarc ดูสิครับ รับรองได้เลยว่าถูกใจแน่นอนครับ Freeware และ Open Source Software ที่น่าใช้ยังมีให้เลือกอีกเยอะ หากท่านใดสนใจก็อย่าลืมติดตามได้จากเว็บนี้น่ะครับ
นับเป็นความภาคภูมิใจของผม (ส่วนตัว) ก็ว่าได้ ที่มีส่วนร่วมในการส่งเสริมให้เกิดกิจกรรมการเรียนการสอนด้วยซอฟต์แวร์ในกลุ่ม Open Source ในสถานศึกษาได้อย่างแท้จริง โดยเฉพาะได้รับความกรุณาและไว้วางใจจาก รศ.อังศนา ธงไชย หัวหน้าภาควิชาวิชาบรรณารักษ์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ Read the rest of this entry »
การสรุปความคิดในลักษณะ Mindmap ในปัจจุบันสามารถทำได้แบบ Online ได้ง่าย เพียงแต่สมัครสมาชิก http://www.mindomo.com จากนั้นก็เริ่มสร้าง Mindmap ได้ง่าย ด้วยเครื่องมือที่คุ้นเคยกันดีอยู่แล้ว ลองดูสิครับ
เครื่องบริการผู้ใช้ในห้องสมุด หรือศูนย์บริการสารสนเทศหลายๆ ที่มักจะไม่ได้จัดซื้อซอฟต์แวร์ลิขสิทธิ์ครบทุกเครื่อง หรือครบทุกโปรแกรม แต่จำเป็นต้องติดตั้งโปรแกรมเพื่อให้บริการผู้ใช้ หากสามารถจัดซื้อลิขสิทธิ์ Microsoft Windows ติดตั้งกับเครื่องบริการทุกเครื่อง โปรแกรมที่เหลือเลือกใช้โปรแกรม Open Source & Freeware ที่เหมาะสม น่าจะเป็นทางเลือกที่สดใสสำหรับห้องสมุด หรือศูนย์บริการสารสนเทศได้อย่างแน่นอน โดยเฉพาะ OpenOffice.org นับเป็นโปรแกรมที่สามารถเปิดแฟ้มเอกสาร Microsoft Office ได้ทันที หรือบันทึกกลับเป็นฟอร์แมตดังกล่าวก็ได้
XnView โปรแกรมการจัดการรูปภาพขนาดเล็ก แต่มากด้วยความสามารถในกลุ่ม Freeware ที่น่าเลือกใช้งาน ท่านที่ชอบดูภาพจำนวนมาก หรือปรับแต่งภาพด้วยโปรแกรมเถื่อน หรือผิดกฏหมาย ลองหันกลับมาใช้ XnView ดูสิครับ แล้วจะว่าโปรแกรมนี้มีอะไรน่าสนใจอีกมาก ทั้งการแสดงภาพที่ง่ายต่อการใช้งาน ตกแต่งภาพด้วยเครื่องมือเกือบทุกฟังก์ชันที่ควรมี รวมทั้งระบบทำงานจำนวนมากแบบอัตโนมัติ (Batch command) เช่น การย่อขนาดภาพ การเปลี่ยนแปลงภาพ การเปลี่ยนชื่อภาพเป็นต้น
ปัญหาการทำงานระหว่าง Microsoft Office กับ OpenOffice.org หรือการทำงานทั้งในที่ทำงาน และนอกสถานที่ แก้ไขได้โดยการโอนแฟ้มเอกสารที่ใช้งาน ทั้งฟอร์แมต MS Word, MS Excel, MS PowerPoint หรือ Writer, Calc เก็บไว้ใน Google Docs (http://docs.google.com) คล้ายๆ กับการแนบไฟล์ไปกับอีเมล์ Read the rest of this entry »
